سوره حج — آیه 69

معانی کلمات:

• یَحْکُمُ: داوری میکند، حکم میکند.
• تَخْتَلِفُونَ: اختلاف میکنید، در تضاد و ناسازگاری هستید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) و مؤمنان میآموزد که در برابر مجادلهگرانِ سرسخت و متکبر، بهترین پاسخ، واگذاری داوری به خداوند است. خداوند در روز قیامت میان شما — چه مؤمن و چه کافر — داوری خواهد کرد و دربارهی آنچه در دنیا دربارهی دین و حقایق آن اختلاف میکردید، حکم نهایی خواهد داد. در آن روز، حقیقت از باطل کاملاً آشکار میشود و هر کس پاداش یا کیفرِ اعتقاد و عمل خود را خواهد دید. این آیه همچنین یک ادب نیکوی دینی را به ما میآموزد: وقتی با کسانی روبهرو میشویم که از روی لجاجت و تکبر مجادله میکنند، بهتر است به جای درگیری و بحث بیحاصل، داوری را به خداوند واگذار کنیم و به روز قیامت ارجاع دهیم، چرا که خداوند عادلترین داوران است و هیچ چیزی از او پنهان نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت مطلق الهی: این آیه به ما اطمینان میدهد که هیچ اختلاف و نزاعی، هرچند پیچیده، بدون داوری عادلانه باقی نمیماند و خداوند در روز قیامت با عدالت کامل میان بندگانش حکم میکند.
2. آرامش در برابر مجادلهگران: وقتی در برابر افراد لجوج و متکبر قرار میگیریم، به جای نگرانی و درگیری، میتوانیم با توکل بر خداوند، کار را به او واگذار کنیم و این خود نشانهای از ایمان و اعتماد به حکمت الهی است.
3. تشویق به حقجویی: این آیه ما را ترغیب میکند که در دنیا به دنبال حقیقت باشیم و اختلافات را با علم و آگاهی کاهش دهیم، اما بدانیم که داوری نهایی با خداست و او هیچ ظلمی به کسی نمیکند.
4. امید به عدالت برای مظلومان: برای کسانی که در این دنیا مورد ظلم و ستم قرار گرفتهاند، این آیه مژده میدهد که روزی فرا میرسد که خداوند دادِ آنان را از ظالمان خواهد گرفت و این وعدهی الهی قطعی است.