Аль-Муминун сүрөсү — Аят 112

1. Сөздөрдүн мааниси:

• قَالَ — «Айтты» деген мааниде, бул жерде Аллах Таала айтты дегенди билдирет.
• كَمْ — «Канча» деген суроо сөзү.
• لَبِثْتُمْ — «Туруп калдыңар», «жашап өттүңөр» деген мааниде.
• الْأَرْضِ — «Жер», бул жерде «дүйнө» маанисинде колдонулган.
• عَدَدَ سِنِينَ — «Жылдардын санын», «канча жыл» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала кыямат күнү тозок ээлеринен, б.а. бейишке кирүүдөн өздөрүнүн күнөөлөрү себептүү куру калган адамдардан: «Дүйнөдө канча жыл жашадыңар? Канча убакыт өткөрдүңөр?» — деп сурайт. Бул суроо алардын дүйнөдө өткөргөн убактысы канчалык аз жана маанисиз болгонун, ал эми алар ошол аз убакытты Аллахка моюн сунуу, жакшылык кылуу жолунда эмес, куру бекер, күнөө иштер менен өткөргөндүгүн ачык көрсөтүү үчүн берилет. Алар дүйнөдө канчалаган жылдар жашап, көптөгөн мүмкүнчүлүктөргө ээ болушканы менен, аларды Аллахтын буйруктарын аткарууга, пайгамбарлардын үндөөлөрүнө кулак салууга жумшаган эмес. Ошондо алар өздөрүнүн бүт өмүрү суудай агып кеткен, эч пайда алып келбеген бош убакыт болгонун түшүнүшөт. Бул аят адам баласын ойлонууга чакырат: биздин дүйнөдөгү ар бир күнүбүз, ар бир саатыбыз эсепке алынат, ошондуктан аны жакшылыкка, илимге, ибадаткы жумшоо зарыл.

1. Алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге дүйнө жашоосунун убактылуу жана кыска экенин эскертет. Канчалаган жылдар жашасак да, акыретте ал өтө аз, маанисиз болуп сезилет.
• Ар бир адам өз өмүрүн, убактысын кандай өткөргөнү үчүн жооп берерин түшүнөбүз. Ошондуктан убакытты баалуу нерсе катары сактап, аны пайдалуу иштерге жумшоо керек.
• Аллах Тааланын суроосу адилеттүү жана так. Ал эч кимди ашыкча сурабайт, тескерисинче, адам өзүнүн жасаган иштерине жараша жооп берет.
• Бул аят бизди дүйнөгө берилип кетип, акыретти унутуп калуудан сактайт. Дүйнө — өтүүчү жай, ал эми акырет — түбөлүк жашоо.
• Ислам дини убакытты туура пайдаланууга, жакшылык кылууга, илим үйрөнүүгө, ата-энеге, коомго пайдалуу болууга чакырат. Бул аят ошол чакырыктын дагы бир далили.
• Ошондой эле бул аят аркылуу биз Аллахтын ырайымына жетүү үчүн өмүрүбүздүн ар бир мүнөтүн баалап, тообо кылып, жакшы иштерди көбөйтүүгө умтулабыз.