سوره مؤمنون — آیه 112

معانی کلمات:

• لَبِثْتُمْ: ماندید و توقف کردید.
• عَدَدَ سِنِینَ: شمارش سالها؛ یعنی مدت زمانی که به عدد و شمارش سالها در زمین سپری کردید.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال خطاب به اهل آتش و اشقیا میفرماید: «چه مدت در زمین ماندید؟» منظور از «زمین» در اینجا زندگی دنیوی است؛ یعنی مدتی که شما در دار دنیا زندگی کردید و در آن فرصت داشتید تا ایمان بیاورید و عمل صالح انجام دهید. این سؤال، سؤالی توبیخی و سرزنشی است؛ نه برای اطلاع یافتن از مدت، بلکه برای شرمنده ساختن آنها و یادآوری این نکته که عمری که در دنیا داشتند، کوتاه و محدود بود و با این حال، آن را در غفلت و معصیت تلف کردند. آنها در دنیا سالها زندگی کردند، اما از این سالها بهرهای نبردند و اکنون در قیامت، در برابر این مدت کوتاه، باید پاسخگو باشند که چرا آن را در نافرمانی خدا سپری کردند. این سؤال، حسرت و اندوه آنها را بیشتر میکند، زیرا درمییابند که عمر دنیا در مقایسه با عذاب ابدی، بسیار ناچیز بوده و آنها با کوتاهی خود، عذابی جاودان را برای خود خریدهاند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت عمر و فرصتهای زندگی: این آیه به انسان میآموزد که عمر در دنیا کوتاه و محدود است و باید از هر لحظه آن برای طاعت خدا و کارهای نیک بهره برد، چرا که در قیامت از این فرصتها سؤال خواهد شد.
2. یادآوری مسئولیتپذیری: انسان در برابر زمان و عمر خود مسئول است و نمیتواند آن را به بطالت و گناه بگذراند؛ زیرا روزی از او پرسیده میشود که این سالها را چگونه سپری کرده است.
3. ترغیب به توبه و بازگشت: این آیه برای کسانی که هنوز در دنیا هستند، هشدار و انذاری است که پیش از فرا رسیدن مرگ، به سوی خدا بازگردند و از فرصت باقیمانده استفاده کنند، تا در قیامت دچار حسرت و پشیمانی نشوند.
4. عدالت الهی: سؤال از مدت زندگی، نشانهای از عدالت خداوند است که هیچکس را بدون حساب و کتاب رها نمیکند و حتی از مدت عمر نیز بازخواست خواهد کرد، تا حق به طور کامل ادا شود.