Аль-Муминун сүрөсү — Аят 83

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَسَاطِيرُ — «асатыйр» деген сөздүн жекелик түрү «устуура» (اسطورة) болуп, «жалган окуялар», «ооздон-оозго айтылып келген куру кептер», «мурункулардын жомоктору» дегенди билдирет. Бул жерде «мурункулардын жалган окуялары» деген мааниде колдонулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын тили менен айткан сөздөрүн баяндап жатат. Алар пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) мындай дешти: «Бизге да, бизден мурунку ата-бабаларыбызга да бул убада — башкача айтканда, өлгөндөн кийин кайра тирилүү жөнүндөгү убада — мурун эле айтылган. Бирок биз анын иш жүзүндө аткарылганын көргөн эмеспиз. Бул болсо мурункулардын ооздон-оозго айтылып келген жалган окуяларынан, куру кептеринен башка эч нерсе эмес».

Алар бул сөздөрү менен кайра тирилүүнү жана акырет жашоосун жокко чыгарууга аракет кылышты. Бирок алардын бул ою — наадандыктан жана ой жүгүртпөөдөн келип чыккан. Анткени мурунку ата-бабаларга берилген убаданын аткарылбаганы анын жалган экенин билдирбейт. Убаданын аткарылуу убактысы келе элек болушу мүмкүн. Ал эми Аллах Тааланын убадасы — эң чындык, ал сөзсүз аткарылат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Акыретке ишенүү — ыймандын негизги бөлүгү. Кайра тирилүүнү жокко чыгаруу — бул мурунку каапырлардын жолу. Ал эми ыймандуу адам акыреттин бар экенине бекем ишенет.
• Ата-бабалардын жолун сокур тууроо туура эмес. Эгер ата-бабалар адашкан болсо, алардын жолун улантуу адамды адашууга алып барат. Ар бир адам өзү ой жүгүртүп, чындыкты издөөсү керек.
• Аллахтын убадасы — чындык. Аллах берген убада сөзсүз аткарылат, бирок анын убактысын Аллах гана билет. Адамдар ашыкпай, сабыр кылып күтүүсү керек.
• Куран — жомок эмес, чындык. Каапырлар Куранды «мурункулардын жомоктору» деп аташкан. Бирок Куран — Аллахтын сөзү, анын ичиндегилердин баары чындык жана акыйкат.
• Ислам — ой жүгүртүү жана илим дини. Ислам адамды сокур ишенүүгө эмес, ой жүгүртүүгө, изилдөөгө жана чындыкты табууга чакырат. Бул диндин ачык-айкындыгы жана акылга шайкештиги анын чындыгын дагы да бекемдейт.