Mo'minun surasi — Oyat 86

Kalimalarning ma'nolari:

• Arsh: Uluğ' va buyuk taxt, Alloh taoloning eng buyuk maxluqoti.
• Azim: Buyuk, ulkan, o'zidan kattaroq hech narsa bo'lmagan.

Tafsir:

Ey Muhammad! Bu mushriklarga ayting: "Yetti osmonning Robbi kim? Va buyuk Arshning Robbi kim?" Ya'ni, osmonlarni yaratgan, ularni boshqarib turuvchi, ularning ustida turgan ulkan Arshni yaratgan va unga egalik qiluvchi Zot kim? Albatta, ular ham buni biladilarki, bularning hammasining Robbi Allohdir. Chunki ular osmonlar va yerni Alloh yaratganini tan olishardi. Ammo ular shu haqiqatni tan olgan holda ham, boshqalarga ibodat qilib, shirk keltirishardi. Bu savol ularni o'zlarining noto'g'ri e'tiqodlari haqida o'ylashga undaydi va ularning qalblarida haqiqatni tasdiqlashga yo'l ochadi.

Foydalar:

• Bu oyat bizga Alloh taoloning buyukligini va Uning hukmronligi har narsani qamrab olganini eslatadi. Yetti osmon va ulkan Arsh – bularning barchasi Allohning qudrati ostidadir.
• Alloh taolo o'z bandalariga o'zlarining ichki fitratlariga murojaat qilishni o'rgatadi. Chunki har bir inson qalbida Allohning borligi va birligi haqida tabiiy bilim mavjud.
• Bu oyatda da'vat uslubining go'zal namunasi bor: savol berish orqali haqiqatni tan olishga undash. Bu usul munozara va suhbatlarda juda foydalidir.
• Allohning Arshi haqida o'ylash inson qalbini poklaydi, uni dunyo mashg'ulotlaridan olib, buyuk haqiqatlarga yo'naltiradi va Uning oldida kamtarlikka chorlaydi.