Shu'aro surasi — Oyat 128

Kalimalarning ma'nolari:

• Riy': baland joy, tepalik.
• Oyat: alomat, belgi (bu yerda baland bino ma'nosida).
• Ta'basun: o'yin-kulgi, masxara qilish, behuda ish qilish.

Tafsir:

Alloh taolo O'z payg'ambari Hud alayhissalom orqali Od qavmini tanbeh qilib, ularga shunday deydi: "Sizlar har bir baland tepalik va yo'l ustidagi joylarga o'tkinchilarga hasrat qilib, ularni masxara qilish uchun baland binolar, belgilar qurib, behuda ish qilyapsizlarmi?" Ya'ni, ular yo'lovchilarni kuzatish, ular ustidan kulish va o'yin-kulgi qilish uchun yo'llar ustiga baland imoratlar qurishar edi. Bu esa ularning ahmoqona ishi bo'lib, na dinga, na dunyoga hech qanday foyda keltirmas edi. Ular bu ish bilan faqat o'zlarining kibr-u havolarini qondirishar, o'tkinchilarga ozor berishar va vaqtlarini behuda o'tkazishar edi. Bu hol ularning aqli zaifligini va oxiratni unutganliklarini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Inson o'z kuch-quvvatini va mol-mulkini faqat foydali ishlarga sarflashga odatlanmog'i kerak. Behuda ishlar, hatto go'zal binolar qurish bo'lsa ham, agar undan kishilarga foyda bo'lmasa, ma'qul emas.
2. Musulmon kishi hech qachon boshqalarni masxara qilmasligi, ularning ustidan kulmasligi lozim. Bu xatti-harakat Alloh nazarida yomon ishdir.
3. Insonning umri va mehnati oxiratda foyda beradigan amallarga sarflanishi kerak. Dunyoviy ishlar ham agar niyat to'g'ri bo'lsa, ibodatga aylanadi.
4. Islom dini insonlarni ezgu ishlarga, jamiyatga foyda keltiradigan mehnatga chorlaydi va behuda ishlardan, kibr-u havodan qaytaradi. Bu esa musulmon jamiyatining obod bo'lishiga va kishilar o'rtasida o'zaro hurmat va mehr-muhabbatning qaror topishiga sabab bo'ladi.