Sure Şuarâ — Ayet 128

Kelime Anlamları:

• Rî‘ (رِيعٍ): Yüksek, yüce yer; yol üzerindeki tepe ve yükselti.
• Âyet (آيَةً): Burada "alamet, işaret" anlamında; yüksek bir bina veya köşk.
• Ta'besûn (تَعْبَثُونَ): Boş işle uğraşmak, alay etmek, eğlenmek, ciddiyetsiz davranmak.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, Hz. Hûd'un kavmi olan Âd kavmine yönelttiği azarlayıcı ve uyarıcı bir soruyu bizlere aktarmaktadır. Onlar, her yüksek tepeye ve yol kenarındaki her yükseltiye, içinde yaşamak için değil, gelip geçenlerle alay etmek ve onlara tepeden bakmak için gösterişli köşkler ve yüksek binalar inşa ediyorlardı. Bu binalar, onların kibir ve gururlarının bir sembolüydü. Gelip geçen yolcularla eğleniyor, onları küçümsüyor ve bu davranışlarıyla kendilerini üstün görüyorlardı.

Allah Teâlâ onlara bu soruyu sorarak bu davranışların ne kadar anlamsız ve boş olduğunu vurguluyor: "Siz her yüksek yere, gelip geçenlerle alay etmek için boş bir bina mı inşa ediyorsunuz?" Bu soru, onların bu tutumunun ne kadar çocukça ve akılsızca olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü insanın ömrü sınırlıdır, bu dünya bir imtihan yeridir. Kalıcı olmayan bu dünyada, insanlara tepeden bakmak için gösterişli binalar dikmek, kişiye hiçbir fayda sağlamaz. Ne ahireti için bir kazançtır bu, ne de dünyası için kalıcı bir eser. Aksine, bu davranış kibirden kaynaklanan bir sapkınlıktır ve Allah katında sevilmeyen bir tutumdur.

Bu âyet, biz Müslümanlara önemli bir ders vermektedir: İnsan, gücünü ve imkânlarını boş işlere, gösterişe ve başkalarıyla alay etmeye harcamamalıdır. Yapılan her iş, Allah rızası gözetilerek ve insanlığa faydalı olacak şekilde olmalıdır. İnsanların ihtiyacı olan şeyler inşa etmek, ilim öğrenmek, iyilik yapmak ve ahiretini mamur etmek, asıl olan gayelerdir. Kibir ve gösteriş ise insanı helake sürükleyen tehlikeli bir hastalıktır. Rabbimiz bizleri, Âd kavminin bu hatalı tutumundan uzak eylesin ve yaptığımız her işi samimiyetle, O'nun rızasını kazanmak için yapmayı nasip etsin. Unutmayalım ki, asıl kalıcı olan, dünyada bıraktığımız gösterişli binalar değil, güzel amellerimiz ve insanların gönlünde bıraktığımız hayırlı izlerdir.