Аш-Шуара сүресі — Аят 142

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذْ — сол уақытта, естеріңе алыңдар.
• أَخُوهُمْ — олардың аға-інісі, яғни туысы (тек қандас туыстық емес, рулас бауырластықты да білдіреді).
• صَالِحٌ — Салих (ғ.с.) пайғамбардың есімі.
• أَلَا — назар аудару, ескерту үшін қолданылатын қаратпа сөз.
• تَتَّقُونَ — Аллаһтан қорқып, сақтанасыңдар ма? Тәқуа — Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу арқылы Оның азабынан сақтану.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Салих (ғ.с.) пайғамбарымыздың өз халқына айтқан үндеуін баяндайды. Салих (ғ.с.) — олардың арасынан шыққан, оларға жақын, туыс, өз бауырлары еді. Ол оларға: «Аллаһтан қорықпайсыңдар ма? Оған ғана құлшылық етіп, басқа нәрселерге табынуды қойып, Оның азабынан сақтанбайсыңдар ма?» — деп үндеді.

Салих (ғ.с.) оларды тек Аллаһқа құлшылық етуге, Одан қорқуға және Оның әмірлеріне бағынуға шақырды. Ол өзінің Аллаһ тарапынан жіберілген елші екенін, өзіне тапсырылған уахиді адал жеткізіп, қорғап жүргенін білдірді. Сондай-ақ ол өзінің бұл үндеуі мен ақыл-кеңесі үшін халқынан ешқандай сыйақы, мал-мүлік немесе пайда талап етпейтінін, оның сыйақысы тек әлемдердің Раббысы Аллаһтың құзырында екенін жеткізді.

Бұл аятта Салих (ғ.с.) халқын тәқуаға — Аллаһтан қорқып, Оған бойсұнуға шақырған. Тәқуа — иманның негізі, адамды адасушылықтан сақтайтын қалқан. Пайғамбар өз халқына ең алдымен осыны еске салды, өйткені тәқуа болмаса, басқа жақсылықтардың да негізі болмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тәқуа — құтқарылу жолы. Аллаһтан қорқып, Оның әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу — адамды дүние мен ахиретте құтқаратын ең басты қасиет.
• Пайғамбарлар — біздің бауырларымыз. Салих (ғ.с.) өз халқының арасынан шыққан туысы еді. Бұл пайғамбарлардың адамдарға жақын, олардың тілінде сөйлеп, олардың жай-күйін түсінетін жандар болғанын көрсетеді. Ислам — адамға жат емес, керісінше, оның табиғатына сай дін.
• Шақыруда шынайылық. Салих (ғ.с.) өз үндеуі үшін ешқандай дүниелік пайда талап етпеді. Бұл — Аллаһ жолындағы шақырудың таза, шынайы болуы керектігін үйретеді.
• Аллаһқа ғана құлшылық ету. Аяттың басты мазмұны — тек Аллаһқа құлшылық етіп, Одан қорқу. Бұл — барлық пайғамбарлардың ортақ үндеуі және әрбір мұсылманның өмірлік ұстанымы.
• Ислам — жеңіл әрі айқын жол. Тәқуа дегеніміз — Аллаһтан қорқып, жақсылыққа ұмтылу. Бұл әр адамның қолынан келетін, жүректі тазартып, өмірге мән беретін қарапайым әрі ұлы жол.