سوره شعراء — آيت 142

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• إِذْ: جڏهن.
• أَخُوهُمْ: سندن ڀاءُ (مراد نسبي ڀاءُ آهي، يعني ساڳئي قوم ۽ خاندان جو فرد).
• صَالِحٌ: حضرت صالح عليه السلام، الله جو نبي.
• أَلَا: ڇونه؟ (توجه ڏيارڻ ۽ نصيحت ڪرڻ لاءِ).
• تَتَّقُونَ: اوھين الله کان ڊڄو ٿا؟ (تقوىٰ يعني الله جي عذاب کان بچڻ لاءِ گناهن کان پرهيز ڪرڻ).

2) تفسير:

جڏهن سندن ڀاءُ صالح عليه السلام کين نصيحت ڪندي چيو ته: اوھين ڇو الله کان نٿا ڊڄو؟ اوھين ڇو ٻين کي ڇڏي رڳو الله جي عبادت نٿا ڪريو؟ هو کين سڏ ڪري ٿو ته الله جي عذاب کان بچو ۽ رڳو هن جي اطاعت ڪريو. حضرت صالح عليه السلام پنهنجي قوم جو ئي فرد هو، سندن ساڳئي خاندان ۽ برادري مان هو، تنهنڪري هو کين پيار ۽ شفقت سان سمجهائي ٿو ته جيڪڏهن اوھين الله تي ايمان نه آندو ۽ هن جي عبادت نه ڪئي، ته الله جي عذاب ۾ مبتلا ٿي ويندؤ. هو کين ٻڌائي ٿو ته آءٌ الله جو موڪليل رسول آهيان، ۽ جيڪا رسالت مون کي الله کان ملي آهي، ان جي حفاظت ۽ پهرن جي ذميواري مون تي آهي. تنهنڪري اوھين الله جي عذاب کان ڊڄو ۽ منهنجي دعوت کي قبول ڪريو. حضرت صالح عليه السلام کين اهو به ٻڌايو ته آءٌ اوھان کان ڪو به بدلو يا اجر نٿو گهران، منهنجو اجر رڳو الله رب العالمين وٽ آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• تقوىٰ جي دعوت: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم ۽ سڀني انبياءِ ڪرام جي دعوت جو بنيادي نقطو تقوىٰ هو، يعني الله کان ڊڄڻ ۽ گناهن کان بچڻ.
• توحيد جي اهميت: حضرت صالح عليه السلام جي دعوت جو بنيادي مقصد قوم کي شرڪ کان بچائي رڳو الله جي عبادت ڏانهن راغب ڪرڻ هو.
• نبي جو پنهنجي قوم سان پيار: حضرت صالح عليه السلام پنهنجي قوم جو ڀاءُ ۽ ساڳئي خاندان جو فرد هو، جنهن کين پنهنجي اولاد وانگر سمجهائي ۽ سچي دين ڏانهن سڏيو. هي اسان کي سيکاريندي آهي ته دعوت ۾ محبت ۽ شفقت هجڻ گهرجي.
• اخلاص سان دعوت: حضرت صالح عليه السلام اوھان کان ڪو به مادي فائدو يا اجر نٿي گهريو، بلڪه رڳو الله جي رضا لاءِ دعوت ڏني. هي اسان کي سيکاريندي آهي ته ديني خدمت ۽ دعوت ۾ اخلاص هجڻ گهرجي.
• اسلام جي آساني: اسلام جي دعوت سادي ۽ آسان آهي — رڳو هڪ الله جي عبادت ڪريو ۽ هن کان ڊڄو. هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان به پنهنجي زندگي ۾ تقوىٰ اختيار ڪريون ۽ رڳو الله جي عبادت ڪريون، ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.