سوره شعراء — آيت 144

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• فَاتَّقُوا اللَّهَ: الله کان ڊڄو، سندس حڪمن تي عمل ڪري ۽ منع ڪيل شين کان پري رهي، پنهنجو بچاءُ ڪريو.
• وَأَطِيعُونِ: ۽ منهنجي اطاعت ڪريو، يعني جيڪي آءٌ الله جي طرفان پهچايان ٿو، ان کي مڃيو ۽ مڃو.

2) تفسير:

هي آيت حضرت صالح عليه السلام جي ان دعوت جو حصو آهي، جيڪا هن پنهنجي قوم ثمود ڏانهن ڪئي. هن قوم کي نصيحت ڪندي فرمايائين ته الله تعاليٰ جي نافرماني کان بچو، سندس حڪمن کي مڃيو ۽ سندس منع ڪيل شين کان پري رهو، ۽ جيڪو آءٌ الله جي طرفان پيغام کڻي آيو آهيان، ان ۾ منهنجي اطاعت ڪريو. حضرت صالح عليه السلام پنهنجي قوم کي اهو به ٻڌايو ته آءٌ الله جو موڪليل رسول آهيان ۽ ان پيغام جو نگهبان آهيان، جيڪو مون کي الله تعاليٰ کان مليو آهي. تنهنڪري الله جي عذاب کان ڊڄو ۽ جيڪا دعوت آءٌ ڏيان ٿو، ان کي قبول ڪريو. حضرت صالح عليه السلام فرمايو ته آءٌ توهان کان پنهنجي نصيحت ۽ هدايت جي بدلي ۾ ڪو به اجر ۽ انعام نه ٿو گهران، منهنجو اجر رڳو رب العالمين جي ذمي آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• تقويٰ جي اهميت: هي آيت ٻڌائي ٿي ته هر نبي ۽ رسول جي دعوت جو بنيادي نقطو الله جو خوف ۽ تقويٰ آهي. جيڪو الله کان ڊڄندو ۽ سندس حڪمن تي هلندو، اهو ئي ڪامياب ٿيندو.
• رسول جي اطاعت: نبين جي اطاعت دراصل الله جي اطاعت آهي، ڇاڪاڻ ته اهي الله جو پيغام پهچائيندا آهن. ان ڪري جيڪو رسول جي اطاعت ڪري ٿو، اهو الله جي فرمانبرداري ڪري ٿو.
• اخلاص سان دعوت: حضرت صالح عليه السلام جي دعوت ۾ اخلاص جو درس آهي ته دعوت ڏيندڙ کي دنياوي مفادن کان پاڪ هجڻ گهرجي ۽ رڳو الله جي رضا لاءِ ڪم ڪرڻ گهرجي.
• اسلام جي سادگي ۽ سهنجائي: اسلام جي تعليمات ۾ تقويٰ ۽ اطاعت جهڙا سادا ۽ سهنجا اصول آهن، جيڪي هر انسان آسانيءَ سان سمجهي ۽ تي عمل ڪري سگهي ٿو. اهو ئي سبب آهي جو اسلام ۾ ڪشش ۽ محبت پيدا ٿئي ٿي.
• قرآن جي هدايت: قرآن مجيد ۾ اهڙيون آيتون بار بار اچن ٿيون، جيڪي انسان کي الله جي ياد ۽ اطاعت ڏانهن راغب ڪن ٿيون. اهي آيتون انسان جي دل ۾ الله جو خوف ۽ محبت پيدا ڪن ٿيون ۽ کيس صحيح رستي تي هلڻ جي ترغيب ڏين ٿيون.