Shu'aro surasi — Oyat 182

Kalimalarning ma'nolari:

• الْقِسْطَاسِ – tarozi, o'lchov asbobi.
• الْمُسْتَقِيمِ – to'g'ri, adolatli, egri-bugrisi yo'q.

Tafsir:

Shuayb alayhissalom o'z qavmiga, ular o'lchov va tarozida kamaytirib, odamlarning haqlarini yo'qotayotganlari uchun murojaat qilib, ularga buyurdilar: "O'lchagan va tortganingizda, tarozi bilan to'g'ri va adolatli o'lchang! Tarozi pallalarini egib-bukib, odamlarning haqlarini kamaytirmang. Chunki to'g'ri tarozi – adolatning belgisidir. Kim o'lchovda yoki tortishda odamlarning haqini kamaytirsa, u zulm qilgan bo'ladi va bu Alloh nazarida katta gunohdir. Bas, sizlar tarozida adolatni qaror toptiring, toki odamlar o'rtasida ishonch va o'zaro hurmat saqlanib qolsin."

Bu buyruq faqat savdo-sotiqda emas, balki hayotning barcha jabhalarida adolatli bo'lishni taqozo etadi. Inson o'lchovida ham, so'zida ham, amalida ham to'g'ri bo'lishi, hech kimning haqini kamaytirmasligi lozim. Shuayb alayhissalomning bu da'vati ularni nafaqat moddiy zulmdan, balki ma'naviy buzuqlikdan ham qaytarishga qaratilgan edi.

Foydalar:

1. Islom dini adolatni hamma narsadan ustun qo'yadi. Savdo-sotiqda ham, kundalik muomalalarda ham haqni to'liq berish – musulmonning axloqiy fazilatidir.
2. To'g'ri o'lchov va tarozi – jamiyatda ishonch va barqarorlikni ta'minlaydi. Odamlar o'rtasida adolat qaror topsa, nizo va janjallar kamayadi.
3. Bu amr orqali Islom iqtisodiy munosabatlarda halollik va poklikni o'rgatadi. Musulmon kishi dunyoviy manfaatlar uchun oxiratini buzmaydi.
4. Qur'onning bu ko'rsatmasi insoniyatga har qanday zulm va haqsizlikdan saqlanishni, har bir ishda Allohning nazoratini his qilishni o'rgatadi. Bu esa insonni ruhan poklaydi va jamiyatda o'zaro mehr-muhabbatni kuchaytiradi.