سوره شعرا — آیه 188

معانی کلمات:

• رَبّی: پروردگار من، آفریدگار و مربی من.
• أَعْلَمُ: داناتر و آگاهتر (در اینجا یعنی علم کامل و بینهایت).
• تَعْمَلُونَ: انجام میدهید (اعمالی که از شما سر میزند).

تفسیر آیه:

حضرت شعیب علیهالسلام در پاسخ به تهدیدها و سخنان نابخردانهی قوم سرکش خود، با متانت و وقار تمام فرمود: پروردگار من به تمام آنچه شما انجام میدهید، داناتر و آگاهتر است. او از همهی اعمال شما، چه شرک و کفرتان، چه ظلم و ستمتان، و چه گناهانی که در پنهان و آشکار مرتکب میشوید، کاملاً باخبر است. هیچ عملی از دیدگاه علم بیکران او پنهان نمیماند و او به بهترین شکل ممکن سزای اعمال شما را خواهد داد. این جملهی کوتاه، هم اعلام بیاطلاعی شعیب از زمان عذاب الهی است، هم هشداری جدی به قومش دربارهی نظارت و احاطهی کامل خداوند بر اعمالشان، و هم ابراز توکل و اعتماد کامل پیامبر به عدالت و حکمت پروردگار.

فواید و پیامهای آیه:

• تسلی و آرامش برای مؤمنان: وقتی انسان بداند که خداوند به تمام ظلمها و آزارهایی که میبیند، آگاه است، دلش آرام میشود و نگران بیعدالتیها نخواهد بود؛ زیرا میداند که پروندهی همهچیز نزد خدای دانا و عادل باز است.
• هشدار به ستمگران: این آیه به همهی کسانی که در زمین ظلم میکنند و گمان میکنند کسی از اعمالشان خبر ندارد، هشدار میدهد که خداوندی که هیچ چیز از او پنهان نیست، مراقب و ناظر آنان است و قطعاً به جزای اعمالشان خواهد رسید.
• اخلاق نیکوی گفتگو: حضرت شعیب با اینکه قومش او را تهدید کرده بودند، با متانت و ادب پاسخ داد و از دشنام و توهین پرهیز کرد. این به ما میآموزد که در برابر نادانی و توهین دیگران، با حلم و بردباری و استدلال پاسخ دهیم.
• توکل بر خدا: پیامبران در سختترین شرایط، به جای اتکا به قدرت خود، به خداوند توکل میکنند و نتیجهی کار را به او واگذار مینمایند. این درس بزرگ توکل، مایهی قوت قلب و استواری مؤمنان در برابر مشکلات است.