Surah Ash-Shu'ara — Ẹsẹ 195

Àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílò àlàyé nínú ẹsẹ̀ yìí:

• بِلِسَانٍ (Bilisān): Ẹnu tàbí èdè. Nínú ẹsẹ̀ yìí, ó ń tọ́ka sí èdè tí wọ́n fi sọ̀rọ̀ náà.
• عَرَبِيٍّ (‘Arabiyy): Èdè Lárúbáwá, èyí tí ó yé gbogbo ènìyàn tí wọ́n ń sọ ọ́ dáadáa.
• مُّبِينٍ (Mubīn): Tí ó ṣe kedere, tí kò ní ìdàrúdàpọ̀, tí ó yéni dáadáa.

Àlàyé ẹsẹ̀ náà:

Allahu (Oba tí ó ga jùlọ) ń sọ̀rọ̀ nípa al-Qur’an tí ó sọ̀kalẹ̀. Ó sọ pé a fi èdè Lárúbáwá tí ó ṣe kedere sọ ọ́ kalẹ̀. Èyí túmọ̀ sí pé al-Qur’an kì í ṣe ọ̀rọ̀ tí ó dàrú, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe èdè tí kò yéni. Ó wà ní èdè Lárúbáwá tí ó ṣe kedere, tí àwọn tí wọ́n ń sọ èdè náà lè yé dáadáa, tí àwọn mìíràn pẹ̀lú lè gbọ́, kí wọ́n sì lóye ìṣẹ̀dá rẹ̀.

Jibrīlu (al-Malā’ikat) ni ó sọ ọ́ kalẹ̀ wá sórí ànọ́bì Muhammad (ṣallā Allāhu ‘alayhi wa sallam) ní èdè Lárúbáwá yìí, kí ó lè jẹ́ kí ó wà nínú àwọn tí ń kìlọ̀ fún àwọn ènìyàn wọn nípa ẹ̀san Allah. Èdè yìí ṣe kedere, kò ní ìdàrúdàpọ̀, ó sì yéni ní gbogbo ohun tí ó kan àtúnṣe ẹ̀sìn àti ayé wọn.

Nítorí náà, al-Qur’an kì í ṣe ọ̀rọ̀ àdìítọ́ tàbí ohun tí a kò lè lóye. Ó wà ní èdè tí ó ṣe kedere, tí ó wà fún gbogbo ènìyàn láti gbọ́, kí wọ́n sì ronú jinlẹ̀ lé e lórí.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń sọni ní ìfẹ́ sí Islām àti al-Qur’an:

1. Ìṣe kedere al-Qur’an: Al-Qur’an kò fi ọ̀rọ̀ pa ara rẹ̀ mọ́. Ó wà ní èdè tí ó ṣe kedere, tí ó yéni dáadáa. Èyí fi hàn pé Allah fẹ́ kí gbogbo ènìyàn lóye ọ̀rọ̀ rẹ̀, kí wọ́n sì tẹ̀lé ọ̀nà tí ó tọ́.
2. Ìfẹ́ Allah sí ẹ̀dá rẹ̀: Bí Allah ṣe fi èdè tí ó ṣe kedere sọ̀rọ̀ fi hàn pé Ó ń fẹ́ kí ẹ̀dá rẹ̀ lóye ìṣẹ̀dá rẹ̀, kí wọ́n má ṣe ṣìnà. Èyí jẹ́ ìfẹ́ ńlá tí ó yẹ kí ó fà á mọ́ wa lọ́wọ́.
3. Ìdí tí ó fi yẹ kí a kà á: Nítorí pé al-Qur’an wà ní èdè tí ó ṣe kedere, kò sí àwáwí fún ẹnikẹ́ni láti má kà á tàbí kí ó má gbọ́ ọ̀rọ̀ rẹ̀. Ó wà ní èdè tí ó yéni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá fẹ́ ìmọ̀ lè rí i.
4. Ìṣọ̀kan àwọn ènìyàn: Bí al-Qur’an ṣe wà ní èdè kan tí ó ṣe kedere fi hàn pé ó wà fún gbogbo ènìyàn — àwọn Lárúbáwá àti àwọn mìíràn. Kò ṣe ìyàtọ̀ láàárín ẹ̀yà tàbí orílẹ̀-èdè. Èyí ń kọ́ wa ní ìṣọ̀kan àti ìfẹ́ ọmọnìkejì.
5. Ìtẹ́lọ́rùn ọkàn: Nígbà tí ènìyàn bá ka al-Qur’an tí ó wà ní èdè tí ó ṣe kedere, ọkàn wọn ń balẹ̀, wọ́n sì ń rí ìtọ́sọ́nà. Èyí ń jẹ́ kí wọ́n fẹ́ràn ẹ̀sìn Islām àti al-Qur’an púpọ̀ sí i.
6. Ìkìlọ̀ tí ó wà nínú rẹ̀: Bí ó ti wà ní èdè tí ó ṣe kedere, kò sí àwáwí fún ẹnikẹ́ni ní ọjọ́ ìkẹyìn. Ẹnikẹ́ni tí ó bá gbọ́ ọ tí kò sì tẹ̀lé e yóò jẹ́ ẹni tí ó ní àwáwí. Èyí ń ràn wá lọ́wọ́ láti yára tẹ̀lé òtítọ́.