Shu'aro surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• Rabb: Egasi, xo'jayini, tarbiyachisi, boshqaruvchisi.
• Olamiyn: Barcha mavjudotlar, butun olamlar, barcha yaratilgan narsalar.

Tafsir:

Fir'avn Muso alayhissalomning da'vatiga javoban, o'zining kibr va takabburligi bilan savol berdi: "O'sha olamlarning Robbi (Egasi) nima o'zi?" U bu savolni haqiqatni bilish uchun emas, balki Musoning aytgan so'zini masxara qilish va odamlarni uning da'vatidan chalg'itish uchun so'radi. Fir'avn o'zini xudo deb da'vo qilgan edi, shuning uchun u Musoning "Men olamlar Rabbining rasuliman" degan so'ziga hayron bo'lib, "Qanday rabb? U nima? U qanday zot?" deb so'radi. Uning bu savolida johillik va musxaralik bor edi, chunki u Allohning buyukligini va Uning barcha olamlarning yaratuvchisi ekanini anglamas edi. U o'zining cheklangan aqli bilan Allohning zotini tasavvur qilishga urinardi, holbuki Alloh hech qanday tasavvurga sig'maydi.

Foydalar:

1. Bu oyatda da'vat qiluvchining sabrli bo'lishi va har qanday savolga, hatto masxara tarzida bo'lsa ham, hikmat bilan javob berishi kerakligi o'rgatiladi. Muso alayhissalom Fir'avnning bu savoliga chiroyli va hikmatli javob berdi.
2. Alloh taolo barcha olamlarning Robbisi ekani — U yaratgan, boshqaradigan, tarbiyalaydigan va rizq beradigan zotdir. Uning rububiyati (egaliği) barcha mavjudotlarni qamrab oladi.
3. Fir'avnning "Rabb nima?" degan savoli Allohning zotini bilish inson aqli bilan cheklanmasligini ko'rsatadi. Biz Allohning sifatlari haqida Uning O'zi bizga xabar bergan darajada bilamiz, xolos.
4. Bu oyat musulmonlarga Allohning buyukligi va qudrati haqida fikr yuritishga, Uning barcha narsalarni boshqarishini his qilishga va Unga to'liq ishonishga chorlaydi. Qachonki inson Allohning olamlarning Robbisi ekanini anglasa, uning qalbi Allohga bo'lgan muhabbat va tavakkul bilan to'ladi.