Sure Şuarâ — Ayet 23

Kelime Anlamları:

• Rab: Sahip, efendi, terbiye eden, yöneten, nimet veren.
• Âlemîn: Âlemler, yani Allah'ın dışındaki tüm varlıklar; insanlar, cinler, melekler, hayvanlar, bitkiler, gökler, yerler ve daha nice yaratılmışlar.

Tefsir:

Bu ayet, Hz. Musa (a.s.) ile Firavun arasında geçen o meşhur ve ibretlik diyaloğun bir parçasıdır. Hz. Musa, Rabbimizin emriyle Firavun'a tevhid davetini iletmiş, onu Allah'a iman etmeye ve zulmü bırakmaya çağırmıştı. Firavun ise kibri ve cahilliği sebebiyle bu davete karşılık olarak alaycı bir tavırla şu soruyu sorar: "Âlemlerin Rabbi nedir?"

Firavun'un bu sorusu, aslında bir inkâr ve küçümseme ifadesidir. O, "Rab" kavramını bilmezlikten gelerek, sanki Allah'ı hiç tanımıyormuş gibi davranır. Hâlbuki Firavun, Mısır'da ilahlık iddiasında bulunan bir zalimdi. Kendisini "sizin en yüce rabbiniz" diye tanıtıyordu. Şimdi ise Hz. Musa'nın bahsettiği "Âlemlerin Rabbi"nin ne olduğunu sorarak, hem Musa'yı küçük düşürmeye çalışıyor hem de kendi sahte ilahlığını pekiştirmek istiyordu.

Bu soru, aynı zamanda Firavun'un aklının ve idrakının ne kadar dar olduğunu da gösterir. Çünkü o, bu koca kâinatı, gökleri, yeri, yıldızları, denizleri ve tüm canlıları yaratan, yöneten ve terbiye eden bir Rabbin varlığını kavrayamıyordu. Onun gözü sadece kendi saltanatında, tahtında ve dünya malındaydı. Bu yüzden "Âlemlerin Rabbi" ifadesi ona anlamsız ve yabancı geliyordu.

Sevgili kardeşlerim, bu ayet bize çok önemli bir ders verir: İnsan, kibri ve dünyaya olan bağlılığı yüzünden Allah'ı tanımaktan ne kadar uzaklaşabilir. Firavun, onca nimetin içinde yüzüyordu; Nil nehri onun emrindeydi, sarayları ihtişamla doluydu. Ama o, bu nimetleri verenin Allah olduğunu unutmuş veya unutmak istemişti. İşte bu yüzden Allah'ı sorarken bile "nedir" diye soruyor, O'nu tanımaktan aciz olduğunu gösteriyordu.

Ancak bu soru, aynı zamanda Hz. Musa'ya (a.s.) büyük bir fırsat vermiştir. Çünkü Firavun'un bu cehalet dolu sorusu, tevhid hakikatini en güzel şekilde anlatmanın kapısını aralamıştır. Hz. Musa, bir sonraki ayette bu soruya en veciz ve en etkileyici cevabı verecek ve Firavun'un kibrini yerle bir edecektir.

Buradan bizler için çıkarılacak büyük bir ders vardır: Bizler, Allah'ı tanıma nimetine erişmiş müminler olarak şükretmeliyiz. Çünkü biz biliyoruz ki Rabbimiz, gökleri ve yeri yaratan, bize sayısız nimetler bahşeden, bizi koruyup kollayan, hastalıkta şifa, darlıkta ferahlık verendir. O'nu tanımak, O'na iman etmek ve O'na kulluk etmek, insanın en büyük şerefi ve en yüce hedefidir. Firavun gibi kibirlenip Allah'ı inkâr etmek ise, insanı hem dünyada hem ahirette hüsrana uğratan en büyük felakettir.

Rabbimiz, bizleri Firavun'un yolundan değil, Hz. Musa'nın (a.s.) ve tüm peygamberlerin yolundan ayırmasın. Kalplerimizi iman nuruyla doldursun, bizleri âlemlerin Rabbi olan Allah'ı hakkıyla tanıyan ve O'na hakkıyla kulluk eden kullarından eylesin. Âmin.