Аш-Шуара сүрөсү — Аят 78

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• الَّذِي خَلَقَنِي — «Мени жараткан Зат». Бул жерде Ибрахим (алайхис-салам) өзүнүн Раббисин сүрөттөп жатат.
• فَهُوَ يَهْدِينِ — «Ал мени туура жолго багыттайт». «Хидаят» сөзү туура жолду көрсөтүү, жакшылыкка багыттоо, дүйнө жана акырет иштеринде пайдалуу нерселерге жетектөө маанилерин билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим пайгамбар (алайхис-салам) өз элине жалган кудайлардын пайдасыздыгын түшүндүрүп, анан өзү сыйынган чыныгы Раббисин тааныштырды. Ал мындай деди: «Мени жараткан Аллах — жалгыз Аллах. Ал мени жоктон бар кылды, эң сонун кейипте жаратты. Мени жараткан Зат гана мени туура жолго багыттайт, дүйнөдө да, акыретте да мага пайдалуу болгон иштерге жетектейт. Ал мени адашуудан сактап, эки дүйнөнүн жакшылыгына алып барат».

Демек, аятта Ибрахим пайгамбар өзүнүн Раббисинин эки улуу сипатын айтып жатат: биринчиси — жаратуу, экинчиси — туура жолго багыттоо. Жаратуучу Аллах адамды жаратып койбостон, ага туура жолду да көрсөтөт, дүйнө жана акырет иштеринде эмне пайдалуу, эмне зыяндуу экенин үйрөтөт. Бул Аллахтын адамга болгон чоң мээримдүүлүгүнүн жана камкордугунун белгиси.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах — жалгыз Жаратуучу. Адам өзүнүн жаратылышы жөнүндө ойлонсо, аны жоктон бар кылган Заттын улуулугун түшүнөт. Бул адамды Аллахка ыраазы болууга жана Ага шүгүр кылууга жетелейт.
• Аллах адамды туура жолго багыттайт. Ал бизди жаратып койбостон, пайгамбарлар жана китептер аркылуу туура жолду көрсөттү. Бул — Аллахтын чоң мээрими. Ошондуктан адам Аллахтын көрсөткөн жолун карманып, Ага ыраазы болушу керек.
• Ыйман — адамдын эң чоң байлыгы. Ибрахим пайгамбар сыяктуу чыныгы Раббини таанып, Ага сыйынуу — адамды дүйнө жана акырет бактысына жеткирет.
• Ислам — ой жүгүртүү жана акыл дини. Ибрахим пайгамбар өз элине далилдер менен жооп берип, аларды ойлонууга чакырган. Бул Исламдын акылга жана ой жүгүртүүгө чакырган дини экенин көрсөтөт.
• Аллахка болгон ишеним адамды тынчтыкка жеткирет. Мени жараткан жана багыттаган Зат бар деп ишенүү — адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ишеним берет. Бул — ыймандын эң таттуу жемиши.