سوره شعرا — آیه 78

معانی کلمات:

• خَلَقَنِي: مرا آفرید.
• يَهْدِينِ: مرا هدایت میکند و به راه راست راهنمایی مینماید.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام در ادامه سخنان خود با قومش، به معرفی خدای یگانه میپردازد و میفرماید: آن خدایی که مرا آفرید و به من هستی بخشید، اوست که مرا به سوی خیر و صلاح دنیا و آخرت هدایت میکند. او مرا در بهترین شکل و صورت آفرید و راه درست زندگی را به من نشان داد. این هدایت، هم شامل هدایت تکوینی است (یعنی خداوند به هر موجودی راه بقا و کمالش را الهام کرده) و هم شامل هدایت تشریعی (یعنی فرستادن پیامبران و کتابهای آسمانی برای راهنمایی بشر). پس او نه تنها خالق من است، بلکه مربی و راهنمای من نیز هست و این دو نعمت بزرگ، نشانهی لطف و محبت او نسبت به بندگانش میباشد.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در خالقیت و ربوبیت: خداوند هم آفرینندهی ماست و هم هدایتگر ما؛ پس تنها او شایستهی عبادت و پرستش است و هیچ معبودی جز او سزاوار بندگی نیست.
2. شکرگذاری از نعمتهای الهی: توجه به نعمت آفرینش و هدایت، انسان را به شکرگزاری از خداوند وا میدارد و محبت او را در دل زنده میکند.
3. اعتماد به خدا در همهی امور: وقتی بدانیم خدایی که ما را آفریده، هدایتمان نیز میکند، در همهی کارهایمان به او توکل میکنیم و از گمراهی و سرگردانی نجات مییابیم.
4. اسوه بودن حضرت ابراهیم: این آیه به ما میآموزد که مانند ابراهیم خلیل، در برابر بتهای درون و بیرون (هواهای نفسانی و قدرتهای طاغوتی) بایستیم و تنها به خداوند پناه ببریم.
5. هدف از آفرینش: هدایت شدن به سوی خدا، هدف نهایی آفرینش انسان است و زندگی بدون هدایت الهی، پوچ و بیثمر خواهد بود.