سوره شعرا — آیه 99

معانی کلمات:

• أَضَلَّنا: ما را گمراه کرد.
• المُجرِمون: گناهکاران و تبهکاران.

تفسیر آیه:

این جمله بخشی از سخنان گمراهان در دوزخ است که با پشیمانی و اعتراف به خطای خود، میگویند: «ما را جز مجرمان گمراه نکردند.» منظور آنان از «مجرمان»، رهبران و پیشوایان گمراهکنندهای هستند که آنان را به جای عبادت خدای یگانه، به پرستش بتها و اطاعت از هواهای نفسانی دعوت کردند. این گمراهکنندگان شامل ابلیس و لشکریانش و نیز انسانهای تبهکاری میشوند که با بدعتگذاری و گناه، دیگران را به بیراهه کشاندند و الگوی بدی برای پیروان خود شدند. آنان در حقیقت اعتراف میکنند که ضلالت و گمراهیشان نه از جانب خداوند، بلکه ناشی از پیروی کورکورانه از این مجرمان بوده است؛ زیرا خداوند راه حق را با ارسال پیامبران و کتابهای آسمانی برای آنان روشن کرده بود، اما آنان به جای پیروی از حق، از دعوت گمراهکنندگان پیروی کردند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان در روز قیامت از اعمال خود و تأثیرپذیری از دیگران آگاه میشود و نمیتواند تقصیر را به گردن دیگران بیندازد، هرچند دیگران عامل گمراهی او بوده باشند.
• پیروی کورکورانه از رهبران و پیشوایان گمراه، عاقبت شومی دارد و انسان باید در انتخاب الگو و راهنما دقت کامل داشته باشد.
• رهبران و کسانی که دیگران را به گناه و کفر دعوت میکنند، مسئولیت سنگینی در برابر پیروان خود دارند و در قیامت مورد بازخواست قرار میگیرند.
• اعتراف به خطا و گناه در قیامت سودی ندارد، پس باید در دنیا با توبه و بازگشت به سوی خدا، از این سرنوشت شوم جلوگیری کنیم.
• این آیه هشداری است برای همه ما که مراقب باشیم تحت تأثیر دعوتهای گمراهکننده قرار نگیریم و همواره حق را از باطل تشخیص دهیم و از قرآن و سنت پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) پیروی کنیم که تنها راه نجات است.