سوره نمل — آیه 66

معانی کلمات:

• ادّارک: به هم پیوستن، کامل و متوالی شدن.
• عَمون: جمع «أعمی» به معنای کوردلان، کسانی که بصیرت و بینش قلبی ندارند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان احوال منکران معاد و قیامت میفرماید: آیا علم و آگاهی آنان به آخرت رسیده و به آن یقین پیدا کردهاند؟ هرگز چنین نیست! بلکه علم آنان در مورد آخرت به کمال نرسیده و حقیقت آن را درک نکردهاند. آنان در دنیا نسبت به قیامت در شک و تردید به سر میبرند و دلهایشان از درک حقیقت آن کور و نابیناست. این آیه در حقیقت پاسخ به کسانی است که با تکبر و غرور، منکر معاد میشدند و میپنداشتند دانش کافی درباره آخرت دارند، در حالی که علم آنان ناقص و ظنی است و هیچ یقینی به آن ندارند. آنان نه تنها در شک هستند، بلکه از درک حقیقت آخرت کاملاً کور و بیبصیرتاند و راهی برای هدایت در این زمینه ندارند.

فواید و پیامهای آیه:

1. انسان باید در برابر غیب و امور فراتر از عقل، تسلیم وحی باشد: عقل بشر نمیتواند به تنهایی به حقیقت آخرت پی ببرد و باید از راهنماییهای پیامبران و قرآن بهره گیرد.
2. شک و تردید در معاد، ریشه در کوردلی و عدم بصیرت دارد: کسانی که دلهایشان از نور ایمان خالی است، هرگز حقیقت آخرت را درک نمیکنند.
3. ایمان به آخرت، آرامشبخش دلهای مؤمنان است: کسی که به روز جزا یقین دارد، زندگیاش هدفمند میشود و از گناهان دوری میکند.
4. علم حقیقی، علمی است که با یقین همراه باشد: صرف داشتن اطلاعات ظاهری درباره آخرت، انسان را نجات نمیدهد؛ بلکه باید با بصیرت و ایمان قلبی همراه شود.
5. دنیاپرستی و غرور علمی، مانع درک حقایق الهی است: انسانهای مغرور به دانش خود، از فهم معارف عمیق قرآن و آخرت محروم میمانند.