سوره قصص — آیه 31

معانی کلمات:

• تَهْتَزُّ: به حرکت درآید و بلرزد.
• جَانٌّ: مارِ کوچک و بسیار چابک که با سرعت زیاد حرکت میکند.
• وَلَّى مُدْبِرًا: پشت کرد و گریخت.
• وَلَمْ يُعَقِّبْ: برنگشت و به پشت سر نگاه نکرد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به موسی علیهالسلام فرمان داد که عصای خود را بیفکند. موسی نیز فرمان پروردگار را اطاعت کرد و عصا را انداخت. ناگهان آن عصا به اذن خداوند به ماری عظیم و تندرو تبدیل شد که با سرعت و جنبش فراوان حرکت میکرد، چنانکه گویی ماری کوچک و چابک بود. موسی چون این صحنهی هولناک را دید، ترسید و پشت کرد و گریخت و حتی به پشت سر خود نیز نگاه نکرد. در این هنگام، خداوند او را ندا داد: «ای موسی! به سوی من بازگرد و نترس؛ بهراستی که تو از ایمنشدگان هستی و هیچ خطری تو را تهدید نمیکند.»

این صحنه، نخستین نشانهی قدرت الهی و آمادهسازی موسی برای مأموریت بزرگ رسالت بود. خداوند با این معجزه، به موسی فهماند که او تحت حفظ و حمایت الهی است و نباید از هیچ چیز هراس داشته باشد، حتی از ماری که خودِ عصای او بدل شده بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اطاعت بیچون و چرا از فرمان خدا: موسی علیهالسلام بدون هیچ تردیدی عصا را افکند و این درس بزرگی است که بندهی مؤمن باید در برابر اوامر الهی تسلیم محض باشد.
2. قدرت مطلق خداوند: خدایی که چوب خشکی را به ماری زنده و تندرو تبدیل میکند، بر هر کاری تواناست و هیچ چیز برای او غیرممکن نیست.
3. امنیت در سایهی ولایت الهی: هر که به خدا پناه برد و تحت فرمان او باشد، از هر خطری در امان است؛ چنانکه خداوند به موسی اطمینان داد که از همهی مخوفات در امان است.
4. ترس طبیعی انسان و لطف خدا: ترس موسی از مار، امری طبیعی بود، اما خداوند با ندای مهربانانهاش، او را دلگرم کرد. این نشان میدهد که خداوند ضعفهای بندگانش را میداند و با لطف خود آنها را تقویت میکند.
5. آمادگی برای مأموریتهای بزرگ: گاهی خداوند بندگانش را با آزمایشها و صحنههای سخت آماده میکند تا برای مسئولیتهای بزرگتر، قوی و مطمئن شوند.