سوره آل عمران — آیه 63

معانی کلمات:

• تَوَلَّوْا: روی گردانیدند، اعراض کردند و پشت کردند.
• عَلِیم: بسیار دانا، کسی که علم او به همه چیز احاطه کامل دارد.
• مُفْسِدِین: تباهکاران، کسانی که در زمین فساد و تباهی ایجاد میکنند و راه حق را رها میکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) میفرماید: اگر این گروه از پذیرش دعوت تو و ایمان آوردن به آنچه آوردهای روی گردانیدند و از اتباع حق امتناع کردند، اندوهگین مباش و برای آنان تأسف مخور؛ زیرا این روی گردانی آنان نشانهای از فساد و تباهی آنان است. آنان کسانی هستند که به جای عبادت خدای یگانه، به شرک و گمراهی روی آوردهاند و در زمین به دنبال فساد و تباهی میروند. خداوند به تمام اعمال و نیات آنان آگاه است و هیچ چیز از کردارشان بر او پوشیده نیست. او علم کامل به مفسدان دارد و سزای اعمال آنان را به طور کامل خواهد داد، بدون اینکه ذرهای از آن کم یا زیاد شود. پس پیامبر وظیفهای جز رساندن پیام الهی ندارد و حساب و جزای آنان بر عهده خداست که داناترین و عادلترین حکمکنندگان است.

فواید و پیامهای آیه:

• آرامش برای مبلغان دین: این آیه به همه کسانی که دعوت به خیر میکنند، آرامش میدهد که اگر مردم نپذیرفتند، مسئولیت آنان فقط ابلاغ پیام است و نتیجه کار با خداست؛ پس نباید ناامید یا غمگین شوند.
• علم فراگیر الهی: خداوند به همه چیز آگاه است و هیچ عمل نیک یا بدی از دید او پنهان نیست؛ این باور، انسان را به انجام کارهای نیک ترغیب و از کارهای فسادانگیز بازمیدارد.
• عدالت الهی: خداوند به مفسدان مهلت میدهد، اما آنان را فراموش نمیکند و به عدل کامل خود، جزای اعمالشان را خواهد داد؛ این وعده الهی، دل مؤمنان را شاد و ستمگران را بیمناک میسازد.
• شناخت فساد: روی گردانی از حق و دعوت پیامبران، خود مصداق بارز فساد در زمین است؛ پس مؤمن باید همواره در مسیر حق و اطاعت الهی باشد تا از زمره مفسدان خارج نگردد.