Rum surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma'nolari:

• Farraqo – bo‘lib tashladilar, ajratdilar.
• Shiya’ – firqalar, guruhlar, toifalar.
• Hizb – guruh, jamoa.
• Farihun – xursand, shodmon, mamnun.

Tafsir:

Ushbu oyatda mo‘minlarga mushriklar va bid’at ahli bo‘lganlardan bo‘lmaslik buyurilmoqda. Ular o‘z dinlarini bo‘lib tashlagan, uni o‘zgartirgan, bir qismiga iymon keltirib, bir qismini inkor etgan kishilardir. Ular o‘zlarining havoi nafslariga ergashib, turli firqa va guruhlarga bo‘linib ketdilar. Har bir guruh o‘z rahbarlari va o‘zlarining noto‘g‘ri qarashlari ortidan ergashdi. Har bir firqa o‘zidagi narsa bilan xursand bo‘lib, faqat o‘zlarinigina haq deb biladi, boshqalarni esa batil (noto‘g‘ri) deb hisoblaydi. Ular o‘zlarining bu holatini to‘g‘ri deb o‘ylab, shodlik va mamnuniyatda yashaydilar. Bu holat yahudiy va nasroniylarda ham bo‘lganidek, ular ham ba’zi amrlarga amal qilib, ba’zilarini tark etgan edilar.

Foydalar:

• Dinni bo‘lish va unda ixtilof qilish – musulmonlar uchun ogohlantirilgan xavfli holatdir. Birlik va jamoat esa Islomning asosiy tamoyillaridan biridir.
• Har bir guruhning o‘zini haq deb bilishi va boshqalarni batil deb hisoblashi – bu insonning o‘ziga bo‘lgan ortiqcha ishonchi va havodan kelib chiqadi. Haqiqiy mo‘min doimo haqni izlaydi, noto‘g‘ri ekanini bilsa, undan qaytadi.
• Ushbu oyat mo‘minlarni o‘z dinlarini to‘liq qabul qilishga, unda tanlash va ajratish qilmaslikka, balki butun Islomga iymon keltirishga chaqiradi. Bu esa ularni dunyo va oxiratda saodatga yetaklaydi.