سوره روم — آيت 49

1) لفظن جي معنيٰ:

• وَإِن كَانُوا: ۽ بيشڪ هو هئا.
• مِن قَبْلِ أَن يُنَزَّلَ عَلَيْهِم: ان کان اڳ جو مٿن مينهن وسايو وڃي.
• مِن قَبْلِهِ: ان کان اڳ (يعني مينهن کان اڳ).
• لَمُبْلِسِينَ: ضرور مايوس ۽ نااميد ٿيندڙ.

2) تفسير:

هي آيت ان حقيقت بيان ڪري ٿي ته الله تعاليٰ جي رحمت ۽ ٻاجهه جي نزول کان اڳ، ماڻهو ڪهڙي حالت ۾ هئا. فرمائي ٿو ته اهي ماڻهو ان کان اڳ جو مٿن مينهن وسايو وڃي، پوري طرح مايوس ۽ نااميد ٿي چڪا هئا. مينهن جو دير سان اچڻ سبب سندن دلين ۾ ڪا به اميد باقي نه بچي هئي، اهي سمجهي ويٺا هئا ته هاڻي مينهن نه وسندو ۽ سندن زمين سڪي ۽ سؤڙي پوندي. پر جڏهن الله تعاليٰ پنهنجي رحمت سان مينهن وسايو، تڏهن سندن مايوسي خوشي ۾ بدلجي وئي. اهڙي طرح الله تعاليٰ پنهنجي قدرت جو مظاهرو ڪري ٿو ته هو مايوسيءَ کان پوءِ به اميد ۽ خوشي عطا ڪرڻ تي قادر آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي رحمت کان هرگز مايوس نه ٿيڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو تنگيءَ کان پوءِ آساني ۽ مايوسيءَ کان پوءِ اميد عطا ڪرڻ وارو آهي.
• مينهن جهڙي نعمت به الله تعاليٰ جي ٻاجهه ۽ قدرت جو نشان آهي، جنهن تي شڪر ادا ڪرڻ گهرجي.
• انسان جي زندگيءَ ۾ اهڙا لمحا ايندا آهن جڏهن سڀ اميدون ختم ٿي وينديون آهن، پر الله تعاليٰ تي ڀروسو رکڻ سان ئي دل کي سڪون ۽ اميد ملي ٿي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مشڪلاتن ۽ مايوسيءَ جي حالت ۾ به دعا ۽ اميد سان الله تعاليٰ ڏانهن رجوع ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو ئي مشڪلن کي حل ڪرڻ وارو ۽ ٻاجهه ڪرڻ وارو آهي.