سوره لقمان — آیه 7

معانی کلمات:

• وَلَّىٰ: پشت کرد، روی گردانید.
• مُسْتَكْبِرًا: در حالی که تکبر میورزید و خود را بزرگ میشمرد.
• وَقْرًا: سنگینی و گرانی در گوش، یعنی کری و ناشنوایی.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حال و روز کسانی را بیان میکند که در برابر آیات الهی گردنکشی میکنند. هنگامی که آیات قرآن بر چنین شخصی خوانده میشود، به جای آنکه گوش جان بسپارد و پند پذیرد، با تکبر و نخوت روی برمیگرداند و اعراض میکند. گویی اصلاً این آیات را نشنیده است؛ چنانکه گویی در گوشهایش سنگینی و کری سختی وجود دارد که مانع شنیدن او شده است. این رفتار نشاندهندهٔ عمق عناد و دشمنی او با حق است.

خداوند به پیامبرش میفرماید: به چنین کسی که اینگونه با آیات ما برخورد میکند، خبر عذابی دردناک و جانکاه را بده. این «بشارت» در حقیقت نوعی تهدید و هشدار است؛ یعنی به جای مژدهٔ خیر، او را به عذابی سخت و دردناک در روز قیامت مژده بده. این تعبیر از روی استهزا و تهدید است، چون او به جای پذیرش حق، راه کفر و استکبار را برگزیده است.

فواید و پیامهای آیه:

• عاقبت تکبر در برابر حق: کسی که در برابر آیات الهی تکبر ورزد و از شنیدن حق امتناع کند، سرانجامی جز عذاب دردناک نخواهد داشت. این هشداری است برای همهٔ ما که هرگز در برابر کلام خدا گردنکشی نکنیم.
• اهمیت گوش دادن به قرآن: قرآن کتاب هدایت است و شنیدن آن با دقت و خشوع، دریچهای به سوی رستگاری است. کسی که از این نعمت بزرگ محروم بماند، زیانکاری آشکار است.
• رحمت الهی در هشدارها: خداوند با بیان این تهدیدها، در واقع بندگانش را از عاقبت شوم کفر و استکبار آگاه میکند تا شاید بیدار شوند و به سوی او بازگردند. این خود نشانهای از رحمت و لطف پروردگار است.
• پندپذیری، نشانهٔ ایمان: مؤمن واقعی کسی است که با شنیدن آیات الهی، متأثر شود و در برابر حق تسلیم گردد؛ نه آنکه با تکبر روی برگرداند.