Sure Ahzâb — Ayet 38

Kelime Anlamları:

• Harac (حَرَج): Günah, darlık, sıkıntı, vebal.
• Farda (فَرَضَ): Helal kıldı, takdir etti, hükmetti.
• Sünnetallah (سُنَّةَ اللهِ): Allah'ın değişmez kanunu, âdeti.
• Halev (خَلَوْا): Gelip geçen, önce yaşamış olanlar.
• Kaderen makdûrâ (قَدَرًا مَّقْدُورًا): Takdir edilmiş, kesinleşmiş ve mutlaka gerçekleşecek olan hüküm.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) evlilik hayatıyla ilgili bazı hassas meseleleri açıklığa kavuşturmakta ve O'nu (s.a.v.) her türlü ithamdan uzak tutmaktadır. Yüce Allah, Peygamberi'ne (s.a.v.) hitaben şöyle buyurmaktadır: Ey Nebîm! Allah'ın sana helal kıldığı, senin için takdir ettiği ve emrettiği bir hususta sana hiçbir günah, vebal ve darlık yoktur. Bu, Zeyd bin Hârise'nin (r.a.) boşadığı eşiyle evlenme meselesidir. Bu evlilik, cahiliye dönemindeki "evlatlık" anlayışını kökünden söküp atan ilahî bir hükümdü. Çünkü İslam, evlatlığın öz evlat gibi olmadığını, dolayısıyla evlatlığın boşadığı kadınla evlenmenin caiz olduğunu ve bunun Peygamber'e (s.a.v.) farz kılındığını bildirmiştir.

Bu durum, yalnızca Peygamberimize (s.a.v.) has bir uygulama değildir. Bu, Allah'ın önceki peygamberlere de uyguladığı sünnetidir, yani değişmez kanunudur. Hz. Davud ve Hz. Süleyman (a.s.) gibi peygamberlerin birden fazla eşleri olmuş, Allah onlara bu konuda genişlik vermiştir. Dolayısıyla Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu hususta önceki peygamberlerden farklı bir yol izlemiş değildir; o, Allah'ın kendisine emrettiği şeyi yerine getirmiştir.

Âyetin sonunda ise şu önemli gerçeğe dikkat çekilir: "Allah'ın emri, takdir edilmiş bir kaderdir." Yani Allah'ın hükmü ne ise mutlaka gerçekleşir, hiçbir güç onu engelleyemez. Bu evliliğin gerçekleşmesi, evlatlık geleneğinin kaldırılması ve müminlerin gönüllerindeki tereddütlerin giderilmesi, Allah'ın ezelde takdir ettiği bir işti ve vakti gelince gerçekleşti.

Davet ve İrşad:

Bu âyet bize ne güzel bir müjde veriyor! Allah'ın emrine teslim olan bir kul, asla kınanmaz. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bile Allah'ın emrini yerine getirdiğinde insanların dedikodularına ve kınamalarına maruz kalmış, ancak Yüce Allah onu bu şekilde desteklemiş ve temize çıkarmıştır. Öyleyse bizler de Allah'ın emirlerini yerine getirirken insanların ne diyeceğini düşünmemeliyiz. Allah'ın rızası, kulların rızasından üstündür. Kim Allah'ın emrine uyarsa, Allah onu asla yalnız bırakmaz, onu savunur ve ona yardım eder. Bu âyet, müminlere büyük bir güven ve huzur vermektedir: Allah'ın takdir ettiği şey mutlaka olur ve O'nun emrini uygulayanlar için hiçbir sıkıntı ve günah yoktur. Ne mutlu Allah'ın emrine teslim olanlara!