سوره صافات — آیه 16

معانی کلمات:

• «أَإِذَا مِتْنَا»: آیا هنگامی که مردیم؟
• «تُرَابًا وَعِظَامًا»: خاک و استخوانهایی (پوسیده و از هم پاشیده).
• «لَمَبْعُوثُونَ»: قطعاً برانگیختهشدگان (برای حساب و جزا).

تفسیر آیه:

مشرکان منکر معاد، با حالتی از استبعاد و انکار میگفتند: آیا وقتی مردیم و خاک شدیم و استخوانهایمان پوسید و از هم متلاشی گردید، واقعاً دوباره زنده میشویم و از قبرهایمان برانگیخته میشویم؟! این سخن را در حالی میگفتند که آن را محال و دور از عقل میپنداشتند و با تمسخر و انکار، پیامبر را به سحر و دروغ متهم میکردند. آنان بازگشت دوباره به حیات را پس از چنین پوسیدگی و نابودیِ کامل، غیرممکن میدانستند و از این طریق، ایمان به روز رستاخیز را به باد تمسخر میگرفتند. اما خداوند در ادامه، با بیان قدرت بیپایان خود، این پندار باطل را رد میکند و به آنان پاسخ میدهد که آفرینش دوباره برای او هیچ دشواری ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. انکار معاد، ریشه در استبعاد و قیاس نادرست انسان با قدرت بیپایان خداوند دارد؛ چرا که خدایی که نخستین بار انسان را از نیستی آفرید، بر بازگرداندن او نیز تواناست.
2. ایمان به رستاخیز، انسان را از غرقشدن در لذتهای زودگذر دنیوی بازمیدارد و او را بهسوی عمل صالح و آمادگی برای روز حساب سوق میدهد.
3. این آیه به ما میآموزد که نباید قدرت خدا را با معیارهای محدود انسانی بسنجیم؛ همانگونه که زندهکردن زمین مرده در بهار، نشانهای آشکار از توانایی خدا بر احیای مردگان است.
4. تمسخر حقایق دینی، نشانه ضعف ایمان و غرور علمی است؛ مؤمن واقعی با تواضع در برابر وحی، از اینگونه استبعادها دوری میکند و به حکمت الهی اعتماد میورزد.