Sure Sâffât — Ayet 70

Kelime Anlamları:

• Âsâr (آثار): İzler, yollar, bırakılan izler.
• Yühraûn (يُهْرَعُونَ): Acele ederler, koşar adım giderler, hızla yönelirler.

Tefsir:

Bu âyet, müşriklerin ve kâfirlerin içinde bulunduğu hazin durumu gözler önüne sermektedir. Onlar, atalarının üzerinde bulunduğu şirk ve dalâlet yolunu hiçbir sorgulama yapmadan, düşünüp taşınmadan, doğru olup olmadığını araştırmadan benimsemişlerdir. Üstelik bu benimseyişleri sıradan bir kabul değil, âdeta koşar adım, büyük bir heves ve aceleyle atalarının izlerine sarılmaktır. Onlar, atalarının bâtıl üzere olduğu apaçık ortada olmasına rağmen, en ufak bir tefekkür dahi etmeden, körü körüne o yola girmişlerdir. Bu durum, onların akıllarını kullanmadıklarını, hakikate karşı gözlerini kapattıklarını ve taklitçilikte ne kadar ileri gittiklerini göstermektedir. Oysa hakikat, üzerinde düşünüldüğünde en küçük bir teemmülle bile ortaya çıkacak kadar açıktır; fakat onlar, atalarının izinden gitmeyi kendilerine şiar edinmişler ve bu yüzden hidayet yolundan sapmışlardır.

Âyetten Çıkarılan Faydalar:

• Taklitçilik, insanı hakikatten uzaklaştıran en büyük engellerden biridir. Bir kimsenin dini, sırf atalarından gördüğü için benimsemesi, onu kurtuluşa götürmez.
• Müslüman, inandığı değerleri akıl, vahiy ve sağlam deliller üzerine bina etmeli; körü körüne taklitten kaçınmalıdır.
• Hakikat, üzerinde düşünüldüğünde apaçık ortaya çıkar. Bu sebeple insan, kendisine sunulan inanç ve düşünceleri sorgulamalı, araştırmalı ve ancak doğru olduğuna kanaat getirdikten sonra benimsemelidir.
• Bu âyet, Müslümanlara, İslam'ı akıl ve basiretle yaşamaları, atalarının veya çevrelerinin geleneklerini, İslam'ın ölçülerine aykırı olsa bile terk etmeleri gerektiğini hatırlatır. İslam, insanı düşünmeye, araştırmaya ve hakikatin peşinden koşmaya davet eder.