Ас-Саффат сүрөсү — Аят 91

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَرَاغَ — жашыруун түрдө, байкатпай жылып кетти, бурулду дегенди билдирет.
• آلِهَتِهِمْ — алардын кудайлары, буттары. Бул жерде эл өзү сыйынган жалган кудайлар тууралуу айтылып жатат.
• أَلَا تَأْكُلُونَ — «Жемийсиңерби?» деген суроо. Бул жерде шылдыңдоо, келеке маанисинде айтылган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхис-салам) элинин сыйынган буттарына байкатпай, жашыруун түрдө жакындап барды. Ал буттардын алдына эл тарабынан тамак-аш коюлган эле — алар ага сыйынып, курмандык чалып, тамак тартуулашчу. Ибрахим (алайхис-салам) аларга кайрылып: «Эмнеге жебейсиңер?» — деп сурады. Албетте, бул чыныгы суроо эмес, тескерисинче, буттардын жансыз, эч нерсеге жарабастыгын, ал тургай өздөрүнө тартылган тамакты да жей албастыгын көрсөтүү үчүн айтылган шылдыңдоо сөз болчу. Бул аркылуу ал элине алардын сыйынган нерселеринин кудай эмес, жөн эле таштан жасалган жансыз буюмдар экенин түшүндүрүүнү каалады. Буттар эч кандай жооп кайтара алышкан жок, анткени алар сүйлөй да, уга да, жей да албаган жансыз нерселер эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят акылдуулукка жана ой жүгүртүүгө чакырат: эгер бир нерсе өзүнө тартылган тамакты жеп, жооп бере албаса, ага кудай катары сыйынуу канчалык наадандык экенин көрсөтөт.
• Ибрахим (алайхис-салам) сыяктуу акыйкатты жактоодо даанышмандык жана чечкиндүүлүк керек экенин үйрөтөт. Ал элине акыйкатты жеткирүү үчүн акылдуу ыкманы колдонгон.
• Ислам — жалгыз Аллахка сыйынууга чакырган, акылга жана далилге негизделген дин. Ал адамды жансыз, пайдасыз нерселерге кул болуудан бошотот.
• Бул окуя бизге Аллахтын пайгамбарларынын элдерин туура жолго багыттоо үчүн канчалык аракет кылганын көрсөтөт. Бул — Исламдын адамзатты акыйкатка, бир Аллахка жетектөөчү нур экенин дагы бир жолу ырастайт.