سوره ص — آیه 51

معانی کلمات:

• مُتَّکِئِینَ: تکیه زنندگان، در حالی که بر تختها و سریرهای آراسته تکیه دادهاند.
• یَدْعُونَ: درخواست میکنند و میطلبند.
• فَاکِهَةٍ: میوهها و ثمرههای گوناگون.
• شَرَابٍ: نوشیدنیها و آشامیدنیهای لذیذ.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حال و وضعیت بهشتیان را در باغهای جاودان به تصویر میکشد. آنان در نهایت آرامش و عزت، بر تختهای زیبا و آراسته تکیه زدهاند و از خدمتگزاران خود میخواهند که هر نوع میوهای که دلشان میخواهد و هر نوشیدنی که میل دارند، برایشان فراهم آورند. این درخواست نه از روی نیاز، بلکه برای لذت بردن و بهرهمندی کامل از نعمتهای بیپایان الهی است. نکته قابل توجه این است که قرآن تنها به ذکر میوهها و نوشیدنیها اکتفا کرده است، نه غذاهای سنگین؛ زیرا در بهشت، خوردن و آشامیدن صرفاً برای لذت و کامروایی است، نه برای رفع گرسنگی و تشنگی، چنانکه در دنیا مرسوم است. این بیان، نشاندهنده آن است که بهشتیان در کمال بینیازی و رفاه، به هر آنچه دلشان بخواهد دست مییابند و هیچ مانعی در برابر خواستههای آنان نیست.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه، مژدهای برای مؤمنان است که پاداش تقوا و اطاعت از خداوند، رسیدن به نعمتهایی است که هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به قلب هیچ بشری خطور نکرده است.
• بهشت، جایگاه آرامش و لذت بیپایان است؛ جایی که هیچ رنج و زحمتی در آن نیست و انسان در نهایت آسایش و خوشی به سر میبرد.
• در بهشت، خواستههای انسان بدون هیچ تأخیر و مانعی برآورده میشود؛ این امر، محبت خداوند را در دل مؤمنان افزایش میدهد و آنان را به تلاش بیشتر برای رسیدن به این مقام والا ترغیب میکند.
• این آیه، انسان را به این حقیقت رهنمون میسازد که زندگی دنیا با تمام لذتهایش، در برابر نعمتهای بهشت، ناچیز و زودگذر است؛ پس عاقل کسی است که برای رسیدن به این نعمتهای جاودان، از لذتهای زودگذر و گناهآلود دنیا چشمپوشی کند.
• ذکر میوهها و نوشیدنیها در بهشت، نشان میدهد که اسلام دینی است که به نیازهای طبیعی و فطری انسان توجه کامل دارد و آنها را در بهترین شکل ممکن و در عالیترین سطح، برای مؤمنان فراهم میسازد؛ این امر، نشانه مهربانی و لطف بیپایان خداوند نسبت به بندگان مؤمنش است.