Сад сүресі — Аят 85

1. Сөздердің мағынасы:

• لَأَمْلَأَنَّ — әлбетте толатпақпын, міндетті түрде толтырамын.
• جَهَنَّمَ — тозақ, қиямет күні күнәһарлар мен имансыздар жазаланатын мәңгілік орын.
• مِنكَ — сенен, яғни Иблистен.
• وَمِمَّن تَبِعَكَ — және саған ергендерден.
• مِنْهُمْ — олардан, яғни Адам балаларынан.
• أَجْمَعِينَ — барлығын, түгелін.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың Иблиске айтқан хабарларының бірі. Алла былай дейді: «Менің атымнан айтылған шындық — мынау: қиямет күні тозақты сенен де, сенің ұрпағыңнан да, әрі сенің жолыңа еріп, күпірлік пен адасушылықта саған ілескен Адам балаларынан да түгелдей толтырамын».

Яғни, Иблис өзінің тәкаппарлығымен және Алланың әміріне бағынбауымен құрдымға кетті. Ол адамдарды да өзінің адасушылық жолына шақырып, олардың бір тобы оған ерді. Сондықтан Алла Тағала қиямет күні тозақты осы екі топпен — Иблистің өзімен және оған ерген адамдармен — толықтыратынын хабарлайды. Бұл — Алланың әділ үкімінің көрінісі: кім адасушылыққа бастаса да, кім оған ерсе де, екеуі де жауап береді.

Алайда бұл аят Алланың әділетсіздігін білдірмейді. Керісінше, әркім өз еркімен таңдаған жолы үшін жауап береді. Иблис өз қалауымен тәкаппарлық танытты, ал оған ергендер де өз еркімен адасушылықты таңдады. Сондықтан бұл — әділ жаза.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Адасушылыққа бастаушылардан сақ болу керек. Иблис — адамзаттың ашық дұшпаны. Ол әрдайым адамды азғырып, жаман жолға тартуға тырысады. Сондықтан оған және оның жолын ұстанушыларға ермеу — әрбір мұсылманның парызы.
• Өз таңдауымыз үшін жауаптымыз. Әр адам өз ісіне өзі жауап береді. Біреудің азғыруына еріп, жаман жолға түсу — өз қолымыздан келетін нәрсе емес, біздің өз таңдауымыз.
• Алланың әділдігі кемел. Алла ешкімге зұлымдық жасамайды. Тозақ тек қана өз еркімен күпірлік пен адасушылықты таңдағандар үшін ғана емес, сонымен қатар адамдарды сол жолға бастағандар үшін де дайындалған.
• Тәубе есігі ашық. Бұл аят ескерту болғанымен, Алланың рақымы шексіз. Кімде-кім адасушылықтан қайтып, Аллаға шын жүректен тәубе етсе, Алла оны кешіреді. Бұл — Исламның үлкен мейірімділігі.
• Ислам — тура жол. Бұл аят бізге Исламның ақиқат жолы екенін, ал басқа жолдардың адасушылыққа апаратынын еске салады. Сондықтан Құран мен Пайғамбардың сүннетіне мықтап ұстану — құтылудың жалғыз жолы.