سوره نساء — آيت 137

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• آمَنُوا: ايمان آڻيائون، يعني الله کي هڪ ۽ واحد مڃي، پيغمبر تي يقين آڻيائون.
• ڪَفَرُوا: ڪفر ڪيائون، يعني ايمان کان ڦري انڪار ڪيائون.
• ازْدَادُوا ڪُفْرًا: ڪفر ۾ وڌيڪ اضافو ڪيائون، يعني انڪار تي قائم رهيا ۽ ان ۾ اڳتي وڌندا ويا.
• لَمْ يَكُنِ اللهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ: الله اهڙو نه آهي جو انهن کي بخش ڏئي.
• وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا: ۽ نه اهڙو آهي جو انهن کي سڌو رستو ڏيکاري.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته اهڙا ماڻهو جيڪي ايمان آڻڻ کان پوءِ ڪفر ڪن، وري ايمان آڻين، وري ڪفر ڪن ۽ پوءِ ڪفر ۾ ئي وڌندا وڃن ۽ ان تي ئي قائم رهن ۽ انهيءَ حالت ۾ ئي مري وڃن، ته الله تعاليٰ انهن کي نه بخشيندو ۽ نه ئي انهن کي سڌي رستي جي هدايت ڏيندو. ان جو مطلب اهو آهي ته اهڙن ماڻهن جي معافي جو دروازو بند ٿي وڃي ٿو، ڇاڪاڻ ته اهي بار بار حق کان منهن موڙيندا رهيا ۽ آخر تائين انڪار ۾ ئي مصر رهيا. اهڙن ماڻهن لاءِ نه بخشش آهي ۽ نه ئي هدايت جو رستو، ڇاڪاڻ ته اهي پنهنجي مرضيءَ سان حق کان ڦري ويا ۽ ان تي قائم رهيا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• ايمان ۽ ڪفر جو فيصلو انسان جي زندگيءَ جي آخري حالت تي آهي، ان ڪري هر مسلمان کي گهرجي ته هو هميشه ايمان تي قائم رهي ۽ ان تي ئي پنهنجي زندگي ختم ڪري.
• الله تعاليٰ جي رحمت ۽ بخشش جو دروازو توبه ڪندڙن لاءِ هميشه کليل آهي، پر اهو انهن لاءِ بند ٿي وڃي ٿو جيڪي حق کي ڄاڻي ۽ مڃي، وري ان کان ڦري وڃن ۽ انڪار ۾ ئي مصر رهن.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته ايمان کي مضبوطيءَ سان جهلي رکڻ ۽ شڪ ۽ انڪار کان بچڻ ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.
• اهو به معلوم ٿئي ٿو ته الله تعاليٰ انهن ماڻهن کي هدايت نه ٿو ڏئي جيڪي پنهنجي مرضيءَ سان گمراهيءَ کي اختيار ڪن ۽ ان تي مصر رهن، ڇاڪاڻ ته هدايت انهن لاءِ آهي جيڪي ان کي چاهين ۽ ان ڏانهن رجوع ڪن.
• هي آيت مسلمانن کي ترغيب ڏئي ٿي ته اهي هميشه ايمان تي ثابت قدم رهن، الله جي رحمت کان نه نااميد ٿين، ۽ توبه ۽ استغفار ڪندا رهن، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ توبه ڪندڙن کي پسند ڪري ٿو ۽ انهن کي معاف ڪري ٿو.