سورت دخان — آیت 42

د کلمو معناګانې:

• إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ: پرته له هغه چا چې الله پرې رحم وکړي.
• الْعَزِيزُ: غالب، هغه ذات چې هیڅوک پرې غالب نشي کېدای.
• الرَّحِيمُ: ډېر رحم کوونکی، هغه ذات چې پر خپلو بندګانو بې حده رحم کوي.

د آیت تفسیر:

په دې آیت کې الله تعالی د قیامت د ورځې د حالاتو بیان کوي، چې هېڅوک به له بل چا څخه هېڅ شی نه شي لرې کولای، نه به یو بل ته د مرستې توان لري او نه به یو بل لپاره د شفاعت جرئت کولای شي. خو الله تعالی استثنا کړې ده: پرته له هغه چا چې الله پرې رحم وکړي، یعنې پر مؤمنانو او نیکو بندګانو به رحم وکړي، نو دوی به د الله په اجازې سره د یو بل لپاره شفاعت کولای شي او له هغه څه به برخمن شي چې الله ورته په خپل رحم سره ورکړي. بیا الله تعالی خپل دوه صفتونه بیانوي: "العزیز" یعنې هغه غالب او زبردست دی، چې له هغه څخه هېڅوک د تېښتې یا مقاومت توان نه لري، او "الرحیم" یعنې هغه پر خپلو بندګانو بې حده مهربان او رحم کوونکی دی، چې د هغه رحم د هغه له قهر او عذاب څخه پراخ دی. نو هغه څوک چې د الله په رحم پورې تړلی وي، هغه به په قیامت کې له سختۍ او عذاب څخه خلاص شي.

د آیت څخه اخیستل شوې ګټې:

1. د الله تعالی رحم د هغه له عذاب څخه پراخ دی، نو مؤمن باید تل د الله له رحمت څخه هیله ولري او د هغه له عذاب څخه ووېرېږي.
2. په قیامت کې به د خلاصون یوازینۍ لار د الله رحم وي، نه مال، نه اولاد او نه ملګري.
3. د الله تعالی "عزت" او "رحمت" سره یوځای ذکر شوي دي، دا ښیي چې د الله عزت د هغه له رحمت سره مل دی، نو هغه څوک چې د الله رحم ترلاسه کړي، د الله په عزت سره به خوندي وي.
4. دا آیت مؤمنانو ته تسلیت او ډاډ ورکوي چې که څه هم په دنیا کې له ستونزو سره مخ وي، خو په آخرت کې به د الله رحمت د دوی ملګری وي.
5. د شفاعت حقیقت یوازې د الله په اجازې سره دی، نو باید له الله څخه وغواړو چې موږ ته د هغه د رحمت او شفاعت برخه راکړي.