سوره مائده — آیه 59

معانی کلمات:

• تَنقِمُونَ: عیب میگیرید، نکوهش میکنید، بر ما خرده میگیرید.
• فَاسِقُونَ: خارجشوندگان از طاعت خداوند، نافرمانان.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به آن دسته از اهل کتاب که مسلمانان را مسخره میکنند و بر آنان خرده میگیرند، بگو: «آیا جز این بر ما عیب میگیرید که به خداوند یگانه ایمان آوردهایم و به آنچه بر ما نازل شده (قرآن) و به آنچه پیش از این بر پیامبران پیشین نازل شده (تورات و انجیل) باور داریم؟!» اینها همه نشانههای حقطلبی و پاکی ماست، نه عیب و نقص.

سپس خداوند به پیامبرش میفرماید که به آنان بگوید: «و [آیا عیب ما این است که] ما گواهی میدهیم که بیشتر شما از فرمان خدا خارج شدهاید و راه فسق و نافرمانی در پیش گرفتهاید؟» یعنی آنچه شما بر ما خرده میگیرید، در حقیقت عیب خود شماست؛ زیرا ما به همه کتابهای آسمانی ایمان داریم، اما شما با وجود داشتن کتاب آسمانی، از ایمان واقعی و عمل به دستورات آن دور افتادهاید و بیشترتان فاسق و نافرمان هستید.

پس آنچه اهل کتاب بر مسلمانان عیب میگیرند، نهتنها مذمتی برای مسلمانان نیست، بلکه مدح و ستایشی برای آنان است؛ چرا که ایمان به خدا و همه پیامبران و کتابهای آسمانی، نشانه راستی و درستی دعوت مسلمانان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. افتخار به ایمان: مؤمن باید به ایمان خود افتخار کند و از سرزنش مخالفان نهراسد؛ زیرا ایمان به خدا و کتابهای آسمانی، بزرگترین فضیلت است.
2. وحدت در اصول: اسلام به همه پیامبران و کتابهای آسمانی پیشین ایمان دارد و این نشانه جامعیت و احترام اسلام به ادیان آسمانی است.
3. پاسخگویی با منطق: قرآن به مسلمانان میآموزد که در برابر تمسخر و سرزنش دشمنان، با استدلال و منطق پاسخ دهند و از توهین و مقابله به مثل بپرهیزند.
4. بیداری وجدانها: این آیه پرده از حقیقت برمیدارد که عیبجویی اهل کتاب از مسلمانان، ریشه در فسق و انحراف خود آنان دارد، نه نقصی در ایمان مسلمانان.
5. شجاعت در بیان حق: مؤمن باید شجاعانه بگوید که بیشتر اهل کتاب از راه راست منحرف شدهاند و این حقیقت را بدون ترس از تمسخر آنان اعلام کند.