سوره ق — آیه 25

معانی کلمات:

• مَنّاعٍ لِلْخَیرِ: بسیار بازدارنده از کار خیر، بخیل و امساککننده در ادای حقوق واجب.
• مُعْتَدٍ: تجاوزکننده از حدود الهی و ستمگر بر بندگان خدا.
• مُرِیبٍ: شکّاک و تردیدکننده در دین و وعدههای خداوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه توصیف کافران و گناهکارانی که در قیامت به جهنم افکنده میشوند، میفرماید: آن کسی که بسیار بازدارنده از خیر است، یعنی از ادای حقوق مالی واجب مانند زکات و انفاق خودداری میکند و دیگران را نیز از کارهای نیک بازمیدارد. او متجاوز از حدود الهی است و بر بندگان خدا ستم روا میدارد و در برابر احکام و فرامین پروردگار گردنکشی میکند. همچنین او در دل خود نسبت به دین و وعدههای خداوند درباره پاداش و عذاب، دچار شک و تردید است و با این حال، شریکی برای خدا قرار داده و معبودی دیگر را همراه او میپرستد. چنین کسی سزاوار عذاب سخت و جاودانه در آتش جهنم است و فرشتگان مأمور، او را به سوی این عذاب افکنده و در آن جای میدهند.

فواید و پیامهای آیه:

• بخل و خودداری از انفاق در راه خدا، از صفات نکوهیدهای است که انسان را به ورطه هلاکت میکشاند و در زمره دشمنان خدا قرار میدهد.
• تجاوز از حدود الهی و ستم بر دیگران، نشانه دوری از رحمت پروردگار و زمینهساز عذاب اخروی است.
• شک و تردید در دین و وعدههای خداوند، انسان را به انکار حق و کفر میکشاند؛ پس مؤمن باید با یقین و اطمینان قلبی، در مسیر بندگی گام بردارد.
• این آیه هشدار میدهد که تنها ایمان زبانی کافی نیست؛ بلکه عمل صالح، سخاوت و پایبندی به حقوق الهی و انسانی، از نشانههای ایمان راستین است که انسان را از عذاب نجات میدهد.