Sure Kâf — Ayet 25

Kelime Anlamları:

• Mennâ’: Hayrı engelleyen, vermeyen, cimrilik eden.
• Li’l-hayr: Hayra, iyiliğe, Allah’ın emrettiği hak ve görevlere.
• Mu’tedî: Sınırı aşan, zulmeden, Allah’ın koyduğu sınırları çiğneyen.
• Mürîb: Şüphe içinde olan, tereddüt eden, kalbi imandan uzaklaşmış kimse.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kıyamet gününde görevli meleklere hitaben, cehenneme atılacak azgın kâfirlerin vasıflarını haber vermektedir. Bu vasıflar, o kimselerin dünyadaki kötü hallerini ve kalplerindeki hastalıkları ortaya koymaktadır.

Birincisi: "Mennâ’in li’l-hayr" yani hayrı engelleyen, iyiliği men eden kimsedir. Bu, sadece malını vermemekle sınırlı değildir; o, Allah’ın emrettiği her türlü hayrı, iyiliği, zekâtı, sadakayı, akraba hakkını ve toplumun faydasına olan her şeyi engeller. Kendisi yapmadığı gibi başkalarının da yapmasına mani olur. Bu, kalbin katılaşmasının ve dünya sevgisinin kalbe iyice yerleşmesinin bir sonucudur.

İkincisi: "Mu’tedî" yani haddi aşan, zulmeden kimsedir. O, Allah’ın koyduğu sınırları tanımaz, haramları işlemekten çekinmez, insanların haklarına tecavüz eder, gücü yettiğince insanlara eziyet eder. Onun için hiçbir kutsal değer ve hiçbir hak tanımaz; nefsinin arzularını ilah edinmiştir.

Üçüncüsü: "Mürîb" yani şüphe içinde olan, tereddüt eden kimsedir. O, Allah’ın vaadine ve tehdidine, yani cennet ve cehennem haberlerine şüpheyle bakar. Kalbinde iman hakikatlerine karşı bir şüphe ve inkâr tohumu taşır. Bu şüphe onu her türlü hayırdan alıkoyar ve azgınlığa sürükler.

Bu üç kötü sıfat, bir insanı cehenneme götüren en büyük sebeplerdendir. Çünkü hayrı engellemek, cimrilik ve bencillik; haddi aşmak, zulüm ve taşkınlık; şüphe ise imanın zayıflığı ve kalbin hastalığıdır. Bu üçü bir araya geldiğinde insan, Allah’ın rahmetinden uzaklaşır ve azabı hak eder.

Davet ve İbret:

Ey mümin kardeşim! Bu âyet bize, kalbimizi bu üç kötü sıfattan temizlememiz gerektiğini öğretiyor. Hayrı engelleyen değil, hayra vesile olan; haddi aşan değil, Allah’ın sınırlarına riayet eden; şüphe içinde olan değil, yakîn ile iman eden kullardan olmaya gayret edelim. Unutmayalım ki cimrilik, zulüm ve şüphe; kalbi karartan, insanı Allah’tan uzaklaştıran ve sonu cehennem olan tehlikeli hastalıklardır. Allah Teâlâ bizleri bu hastalıklardan muhafaza etsin, kalplerimizi iman ile doldursun ve bizi hayır işleyen, haddini bilen ve yakîn sahibi kullarından eylesin. Âmin.