سوره ذاریات — آیه 30

معانی کلمات:

• کَذَٰلِکِ: این چنین، مانند آن.
• الْحَکِیمُ: دارای حکمت، کسی که همه کارهایش بر اساس مصلحت و تدبیر است.
• الْعَلِیمُ: بسیار دانا، کسی که علمش همه چیز را فرا گرفته است.

تفسیر آیه:

هنگامی که حضرت ابراهیم (علیه السلام) و همسرش ساره از بشارت فرشتگان مبنی بر تولد فرزندی به نام اسحاق شگفت‌زده شدند و ساره با تعجب پرسید: «آیا من در حالی که پیر و ناتوان هستم فرزند می‌آورم؟» فرشتگان در پاسخ به او گفتند: «این بشارتی که به تو دادیم، سخنی است که پروردگارت فرموده است و ما تنها رساننده این پیام هستیم. همانا پروردگار تو حکیم است و هر کاری را با مصلحت و در جای مناسب خود انجام می‌دهد، و علیم است و از حال و وضعیت تو و تمام بندگانش آگاه است. او می‌داند که این امر برای تو خیر و مصلحت دارد، هرچند در ظاهر برایت عجیب به نظر می‌رسد.»

بنابراین، این بشارت نه از سوی خود فرشتگان، بلکه فرمان و وعده قطعی پروردگار است که هیچ‌گونه تردید یا تغییری در آن راه ندارد. قدرت خداوند فراتر از اسباب طبیعی است و او می‌تواند در هر شرایطی اراده خود را تحقق بخشد، حتی اگر مقتضیات ظاهری برخلاف آن باشد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. تسلیم در برابر اراده الهی: انسان باید بداند که هر آنچه خداوند مقرر کند، بدون هیچ مانعی تحقق می‌یابد و نباید به قدرت خداوند شک کند، حتی اگر شرایط ظاهری غیرممکن به نظر برسد.
2. حکمت الهی در همه امور: خداوند در تمام کارهایش حکیم است و هیچ کاری را بدون مصلحت انجام نمی‌دهد؛ پس بنده باید به تدبیر الهی اعتماد کند و بداند که خیر او در آنچه خداوند تقدیر کرده است.
3. علم بی‌پایان خداوند: خداوند به همه نیازها، مصلحت‌ها و شرایط بندگانش آگاه است و هیچ چیزی از علم او پنهان نیست؛ این آگاهی، مایه آرامش و اطمینان قلبی مؤمن است.
4. امیدواری به رحمت الهی: این آیه به ما می‌آموزد که هیچ‌گاه از رحمت خدا ناامید نشویم، زیرا او قادر است در هر سن و شرایطی، نعمت‌های شگفت‌انگیز خود را عطا کند، همان‌گونه که به ساره در پیری فرزند داد.
5. اعتماد به وعده‌های الهی: وعده‌های خداوند قطعی و تخلف‌ناپذیر است؛ پس مؤمن باید با اطمینان کامل به وعده‌های او دل ببندد و در انتظار تحقق آن‌ها صبر پیشه کند.