Zoriyot surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Qawl – so‘z, gap.
• Mukhtalif – turli-tuman, zid, bir-biriga mos kelmaydigan, qarama-qarshi.

Tafsir:

Qasamyod bilan aytilgan bu oyatda Alloh taolo go‘zal yaratilishga ega bo‘lgan osmonga qasam ichib, Makka mushriklariga xitob qilmoqda: "Ey, yolg‘onchiga chiqaruvchilar! Sizlar, shubhasiz, ziddiyatli va bir-biriga mos kelmaydigan so‘zlardasiz." Ya'ni, ular Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) va Qur'on haqida turli-tuman, qarama-qarshi gaplarni aytishar edi. Ba'zan ular Qur'onni "sehr" desa, ba'zan "she'r" deyishardi. Payg'ambarni esa goh "sehrgar", goh "shoir" deb atashardi. Ular bir narsaga ishonib, boshqa narsani inkor qilib, doimiy ravishda o'zgarib turar, haqiqatdan yuz o'girar edilar. Bu ularning haqdan adashganliklari va iymondan mahrum bo'lganliklari tufayli edi. Alloh taolo ularni bu noto'g'ri yo'ldan qaytarib, haqni tan olishga da'vat qilmoqda.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Iymon va haqiqat yo'li — yagona va barqaror yo'ldir. Kim haqni topsa, uning so'zi va amali bir-biriga mos keladi.
2. Yolg'on va batil yo'lidagilar doimo ziddiyat va ixtiloflarga duchor bo'ladilar, chunki ularning asosi mustahkam emas.
3. Alloh taolo o'z bandalariga haqni ko'rsatish uchun qasamyod qilib, ularni ogohlantiradi — bu Allohning rahmati va g'amxo'rligidan dalolatdir.
4. Musulmon kishi o'z so'zida va e'tiqodida sobitqadam bo'lishi, turli shubha va gumonlardan saqlanishi lozim.
5. Qur'on va Payg'ambar (s.a.v.) haqidagi har qanday yolg'on va bo'hton gaplar — insonni halokatga yetaklaydigan yo'ldir.