Sure Necm — Ayet 28

Kelime Anlamları:

• İlm: Kesin ve doğru bilgi, gerçeğe dayanan sağlam bilgi.
• Zann: Kesin olmayan, tahmin ve varsayıma dayalı düşünce; burada asılsız ve yanlış inanç anlamındadır.
• Hak: Gerçek, doğru olan, kesin bilgiye dayanan hakikat.
• La yuğnî: Bir şeyi karşılamaz, fayda vermez, yerine geçmez.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kâfirlerin melekler hakkında söyledikleri asılsız sözleri çürütmektedir. Onlar, cahillikleri yüzünden melekleri dişi saymışlar ve "Onlar Allah'ın kızlarıdır" demişlerdir. Hâlbuki bu iddialarının arkasında hiçbir ilmî dayanak, hiçbir sağlam delil yoktur. Onlar bu sözleri sadece kuruntularına, hayalî varsayımlarına ve asılsız zanlarına dayanarak söylemektedirler.

Âyetin devamında ise bu zannın hiçbir zaman hakikatin yerini tutamayacağı vurgulanmaktadır. Zira zan, kesin bilgi olmadığı gibi, gerçeğe ulaşmada da kişiye hiçbir fayda sağlamaz. Bir insan, hakkında kesin bilgi sahibi olmadığı bir konuda sadece tahmin yürütmekle gerçeğe ulaşamaz. Hele ki bu konu, Allah'a ve O'nun yüce sıfatlarına dair ise, orada zanna yer yoktur; yalnızca vahye ve kesin bilgiye dayanmak gerekir.

Bu âyet bizlere önemli bir ders vermektedir: İnsan, bilmediği bir konuda konuşmamalı, Allah hakkında ilimsiz iddialarda bulunmamalıdır. Zira Allah hakkında ilimsiz konuşmak, büyük bir günahtır. Mümin, her meselede olduğu gibi, Allah'ı tanıma ve O'na iman etme konusunda da yalnızca vahye, Kur'an'a ve Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sahih sünnetine dayanmalıdır. Çünkü hakikat ancak vahiy ile bilinir; zan ve tahmin ise insanı ancak sapıklığa götürür.

Bu vesileyle Rabbimizden niyaz ederiz ki, bizi zanna değil, ilme ve hakikate tâbi olanlardan eylesin. Âmin.