Ар-Рахман сүрөсү — Аят 12

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْحَبّ (аль-хабб): дан, үрөн — буудай, арпа сыяктуу өсүмдүктөрдүн даны.
• ذُو الْعَصْف (зу-ль-ъасф): сабагы жана жалбырагы бар дегенди билдирет. «Ъасф» — өсүмдүктүн кургак жалбырагы, саманы.
• الرَّيْحَان (ар-райхан): жыттуу өсүмдүктөр, жыпар жыттуу гүлдөр жана чөптөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Өзүнүн пенделерине болгон мээримин жана жаратуудагы кереметтерин эскертип, жер бетиндеги дагы бир улуу ныкматтарын атап өтүүдө. Ал жерде адамдарга азык болуучу буудай, арпа сыяктуу дан өсүмдүктөрүн жаратты. Бул өсүмдүктөрдүн даны гана эмес, сабагы, жалбырагы да пайдалуу — алар мал-жандыктарга тоют болот. Ошондой эле Аллах жер бетинде жыпар жыттуу, адамдын жүрөгүнө жайлуулук бере турган өсүмдүктөрдү да өстүрдү. Бул ныкматтардын баарысы адам баласынын жана анын кол алдындагы мал-жандыктарынын пайдасы үчүн жаратылган. Ошентип, бул аят Аллахтын камкордугун жана жаратуудагы даанышмандыгын көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адам баласынын эң негизги муктаждыктарын — азык-түлүк жана жагымдуу жыттарды — алдын ала ойлоп, жаратып койгон. Бул Анын чексиз мээримин жана камкордугун далилдейт.
• Жөнөкөй дан өсүмдүктөрүнүн да ичинде улуу даанышмандык бар: дан адамга азык, сабагы малга тоют. Бул — Аллахтын эч нерсени текке жаратпаганынын белгиси.
• Жыпар жыттуу өсүмдүктөр адамдын көңүлүн көтөрүп, жашоосун кооздойт. Бул ныкматтарды эскерүү адамды Аллахка ыраазы болууга жана шүгүр кылууга чакырат.
• Ислам — адамдын рухий жана материалдык муктаждыктарын тең салмакта караган дин. Ал адамды дүйнөдөн баш тартууга эмес, тескерисинче, Аллах берген ныкматтарды баалап, аларды туура пайдаланууга үндөйт.
• Бул аят бизди Аллахтын кудуретүү жана мээримдүү экенин терең түшүнүүгө, Ага ыраазычылык билдирүүгө жана Анын жараткан ныкматтарын баалап жашоого жетелейт.