Ар-Рахман сүресі — Аят 13

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبِأَيِّ — "сонда қайсысымен" деген мағынада.
• آلَاءِ — "аля" сөзінің көпше түрі, яғни "игіліктер, нығметтер, жақсылықтар".
• رَبِّكُمَا — "екеуіңнің Раббың" — жындар мен адамдарға қаратылған қосарлық нысан.
• تُكَذِّبَانِ — "екеуің өтірік дейсіңдер, жоққа шығарасыңдар" деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта жындар мен адамдарға қаратып: "Ей, жындар мен адамдар қауымы! Раббыларыңның сендерге берген сансыз нығметтерінің қайсысын өтірік дейсіңдер, қайсысын жоққа шығарасыңдар?" — деп сұрайды. Бұл сұрақ мейірімділік пен ескерту ретінде қойылып отыр: адам баласы мен жын қауымы Алланың діни және дүниелік игіліктерін мойындап, оларға шүкір етуі керек. Өйткені айналамыздағы әрбір нәрсе — денсаулық, ризық, иман, пайғамбардың жолы, Құранның нұры — осының барлығы Алланың сыйы.

Бұл аят "Ар-Рахман" сүресінде отыз бір рет қайталанады. Бұл қайталау — Алланың нығметтерін ұдайы еске салу, олардың қадірін білуге шақыру және нығметтерді жоққа шығарушыларды ояту үшін. Пайғамбарымыз (с.а.у.) бұл сүрені жындарға оқығанда, олар әр қайталауда: "Уа, Раббымыз! Сенің нығметтеріңнің ешбірін жоққа шығармаймыз, барлық мадақ Саған тән!" — деп жауап берген. Бұл — үлгі аларлық жауап. Мұсылман адам да Алланың нығметтері есіне түскенде, оларды мойындап, шүкір етіп, Аллаға мадақ айтуы керек.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алланың нығметтері сансыз және олар әр адамның өмірінде күнделікті көрініс табады. Осыны мойындау — иманның белгісі.
• Нығметке шүкір ету — адамды Аллаға жақындатады және оның жүрегін жұмсартады.
• Бұл аят бізді өзімізге сұрақ қоюға шақырады: "Мен Алланың қай нығметін ұмытып, немқұрайлы қарап жүрмін?"
• Құранның қайталау арқылы үйрету әдісі — адамның жүрегіне әсер етіп, ой салады. Сондықтан Құранды оқығанда, оның мағынасын түсінуге тырысу керек.
• Жындардың Пайғамбарға берген жауабы — бізге де үлгі: Алланың нығметтерін мойындап, "Уа, Раббымыз, Сенің нығметтеріңнің ешбірін жоққа шығармаймыз, Саған мадақ!" — деп айту — иманның көркемдігі.

Осылайша, бұл аят адамды Алланың нығметтерін бағалауға, шүкір етуге және иманды жүрекпен өмір сүруге шақырады.