Sure Rahmân — Ayet 13

Kelime Anlamları:

• Âlâ (آلاء): Nimetler, ihsanlar, lütuflar demektir. Tekili "elâ" veya "ily"dir.
• Tükezzibân (تُكَذِّبَانِ): İkiniz yalanlıyorsunuz, inkâr ediyorsunuz demektir. Bu hitap, iki varlık türüne (insanlar ve cinler) yöneliktir.

Tefsir:

Ey insanlar ve cinler topluluğu! Rabbinizin size lütfettiği sayısız nimetlerden, ihsanlardan hangisini yalanlıyorsunuz? Bu hitap, her iki topluluğa birden yönelmiştir. Çünkü Allah Teâlâ, bu surede hem görünen âlemdeki insanlara hem de görünmeyen âlemdeki cinlere hitap ederek, onların üzerindeki nimetlerini saymakta ve bu nimetlere karşılık şükür mü yoksa inkâr mı edeceklerini sormaktadır.

Bu ayet, Rahman Suresi'nde tam otuz bir kez tekrarlanmaktadır. Bu tekrarın hikmeti, nimetin büyüklüğünü takdir etmek, kullara bu nimetleri hatırlatmak ve bunları inkâr edenleri kınamaktır. Her nimet sayıldıktan sonra bu soru tekrarlandığında, insanın vicdanı harekete geçer ve kendini muhasebeye çeker.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu sureyi cinlere okuduğunda, cinlerin verdiği cevap ne güzeldir! Onlar her "Rabbinizin hangi nimetini yalanlıyorsunuz?" ayetine geldiklerinde şöyle demişlerdir: "Ey Rabbimiz! Senin nimetlerinden hiçbirini yalanlamıyoruz. Sana hamd olsun!" Bu cevap, bir kulun nimet karşısında takınması gereken tavrın en güzel örneğidir.

Ey mümin! Sen de her sabah uyandığında, her nefes aldığında, her lokma yediğinde, sağlığın yerinde olduğunda, iman nimetiyle şereflendiğinde bu ayeti hatırla ve şöyle de: "Rabbim! Senin nimetlerinin hiçbirini inkâr etmiyorum. Sana sonsuz hamd ü senalar olsun!" Çünkü Allah'ın nimetleri saymakla bitmez; saymaya kalksan, ömrün yetmez. O halde dili şükürle, kalbi muhabbetle, bedeni itaatle meşgul et. Nimetleri inkâr etmek, nankörlük ise, şükür ise nimetleri artırır. Allah Teâlâ buyurur: "Andolsun, eğer şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım." (İbrahim, 7)

Bu ayet, aynı zamanda insanın kendine dönüp bakmasını sağlar: Ben Rabbimin hangi nimetini inkâr edebilirim? Gökyüzü, yeryüzü, güneş, ay, yağmur, rızık, sağlık, huzur... Hepsi O'nun lütfu. Peki, bu kadar nimete karşılık biz ne yapıyoruz? Şükrediyor muyuz, yoksa gaflet içinde miyiz? İşte bu soru, her Müslümanın kendine sorması gereken en önemli sorulardan biridir.