Аль-Вакиа сүрәсе — Аять 83

Сүзләрнең мәгънәләре:

• فَلَوْلَا — әллә нигә, никтер (кире кайтару, гаҗәпләнү мәгънәсендә).
• إِذَا بَلَغَتِ — кайчан килеп җитсә, ирешсә.
• الْحُلْقُومَ — бугаз, тамак (үлем вакытында җанның чыгар урыны).

Аять тәфсире:

Әйә сез, әгәр дә үлем хәлендә булган кешенең җаны бугазына килеп җитсә, шул вакытта сез аның янында басып, аңа карап торсагыз — әллә сез аның җанын кире кайтарырга, аны тәнендә тотып калырга көчегез җитәме? Юк, сез моңа бер дә кадир түгелсез! Бу эш сезнең кулыгызда түгел, ә безнең ихтыярыбызда. Без аңа сездән дә якынрак — безнең фәрештәләребез аның җанын алыр өчен аңа иң якын булалар, ләкин сез аларны күрмисез. Бу — үлемнең һәркемгә киләчәк хакыйкать икәнен һәм кешенең үлем каршында бик хәлсез, гаҗиз икәнен күрсәтә. Кеше үз гомерендә үзен көчле, бөек дип санаса да, үлем килгәндә ул бернәрсә дә эшли алмый, хәтта үзенең җанын да саклап кала алмый.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Үлем — һәркемгә киләчәк хакыйкать, һәм ул вакытта кешенең бөтен көче, байлыгы, дәрәҗәсе бернәрсәгә дә ярамас.
• Кеше үлем каршында бик хәлсез, шуңа күрә ул гомерендә Аллаһыга тәүбә итеп, изге гамәлләр кылырга ашыгырга тиеш.
• Җанны алучы — Аллаһының фәрештәләре, алар кешегә бик якын, ләкин без аларны күрмибез. Бу безнең күз алдыбызда булган эшләрнең барысын да Аллаһы күреп, белә торганлыгын искә төшерә.
• Әгәр кеше үзенең җанын үлемнән саклап кала алмаса, димәк, ул Аллаһының кодрәте алдында тулысынча буйсынучы, аңа мохтаҗ бәндәдер. Шуңа күрә кеше гомерен Аллаһыга гыйбадәт кылып, Аның рәхмәтенә ирешергә тырышып үткәрергә тиеш.