Vaqiə surəsi — Ayə 86

Söz izahı:

• فَلَوْلَا — "fəlövlə" kəlməsi burada təşviq və təhdid mənasında olub, "elə deyilsinizmi?", "o halda ki..." mənasını bildirir və təkrar olunmaqla təsdiq və vurğu gücləndirilir.
• مَدِينِين — "mədinin" kəlməsi "din" kökündən olub, "haqq-hesaba çəkilənlər, əməllərinin əvəzini alanlar" deməkdir. Yəni "siz haqq-hesaba çəkilməyəcəyinizi, cəzalandırılmayacağınızı iddia edirsinizsə..." mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Vaqiə surəsinin son hissəsində, insanın ölüm anı və qiyamət həqiqəti ilə bağlı güclü bir sual və etiraz üslubunda gəlir. Uca Allah buyurur: Əgər siz həqiqətən də haqq-hesaba çəkilməyəcəyinizi, əməllərinizin əvəzini almayacağınızı, dirilib yenidən sorğu-sual olunmayacağınızı düşünürsünüzsə, bəs o halda ölməkdə olan bir insanın canını geri qaytara bilərsinizmi? Əgər iddianızda doğrusunuzsa, bu işi görün! Amma heç vaxt buna qadir ola bilməzsiniz.

Bu ayə insanı dərindən düşünməyə çağırır: hər bir can sahibi ölümü dadacaq, ruh bədəndən ayrılacaq və onu geri qaytarmaq heç bir insanın, heç bir həkimin, heç bir gücün əlindən gəlməyəcək. Yalnız canları yaradan və onları alan Uca Allah bu işə qadirdir. Elə isə, ölümü və ondan sonrakı həyatı inkar edənlər bir də bu barədə düşünsünlər: əgər həqiqətən diriliş, haqq-hesab və cəza olmayacaqsa, bəs niyə ölüm qarşısında tam aciz qalırlar?

Bu ayə həm də qəlbləri yumşaldan bir xəbərdarlıqdır. İnsan nə qədər güclü, varlı, ağıllı olsa da, ölüm anında heç bir şey edə bilmir. Bu isə göstərir ki, onun özü də bir gün Uca Allahın hüzurunda dayanacaq və bütün əməllərinin hesabını verəcək. Kim bu həqiqəti qəbul edib yaxşı əməllərlə Allaha yönəlsə, onun üçün əbədi səadət var; kim də inkar edib qafil qalsa, peşmançılıq onu haqlayacaq.

Ey insan! Bu qısa dünya həyatı bir imtahandır. Ölümü unutma, çünki o səni mütləq haqlayacaq. Amma qorxma — Uca Allahın rəhməti genişdir. Tövbə edib Ona sığınanları Allah bağışlayar. Quranın bu ayəsi sənə xatırladır ki, həyatın mənası yalnız Allaha qulluq və Onun razılığını qazanmaqdır. Gəl, bu dəvəti qəbul et, qəlbini imanla nurlandır və əbədi xoşbəxtliyə nail ol!