سوره واقعه — آیه 86

معانی کلمات:

• فَلَوْلَا: چرا، یا چرا نیست که... (برای تحذیر و توبیخ)
• مَدِینِین: محاسبهشوندگان، جزادادهمندان، یا به گفته برخی: فرمانبرداران و بندگان

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی توبیخآمیز و هشداردهنده میفرماید: «پس چرا شما که گمان میکنید حساب و کتابی در کار نیست و هرگز برای اعمالتان مجازات نخواهید شد، نمیتوانید روح را به بدن بازگردانید؟»

این جمله در ادامه آیات پیشین است که درباره لحظه جان دادن و احتضار انسان سخن میگوید. خداوند میفرماید: وقتی روح به گلوگاه میرسد و شما در آن حال نظارهگر هستید، اگر راست میگویید که معاد و حسابرسی وجود ندارد و شما مالک و اختیاردار خود هستید، پس چرا نمیتوانید آن روح را بازگردانید؟ این ناتوانی آشکار، دلیل روشنی بر این است که شما بندگان مقهور و تسلیمشده در برابر قدرت خداوند هستید و اوست که بر همه چیز احاطه کامل دارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. اثبات قدرت مطلق خداوند: ناتوانی انسان در بازگرداندن روح، نشانهای روشن از قدرت بیکران الهی و ضعف و عجز بشر است.
2. بیداری از غفلت: این آیه انسان را از خواب غفلت بیدار میکند تا بداند زندگی دنیا پایانی دارد و پس از آن حسابرسی و جزایی در کار است.
3. ایمان به معاد: اگر انسان در لحظه مرگ با چشم خود ببیند که هیچ کنترلی بر جان خویش ندارد، باید به یاد آورد که روزی برای حساب و کتاب نزد پروردگارش خواهد رفت.
4. تواضع و فروتنی: درک این حقیقت که ما در برابر اراده الهی هیچ اختیاری نداریم، انسان را به تواضع و تسلیم در برابر خداوند سوق میدهد و از تکبر و خودبینی بازمیدارد.