Vaqiə surəsi — Ayə 87

Sözün izahı:

• تَرْجِعُونَهَا — “Onu qaytarırsınız” deməkdir; burada “o” əvəzliyi canın özünə işarə edir. Yəni can boğaza gəlib çatdıqdan sonra onu bədənə qaytarmağı nəzərdə tutur.
• إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ — “Əgər doğru danışanlardansınızsa” deməkdir; yəni öz iddianızda sadiqsinizsə.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Vaqiə surəsinin son ayələrindən biridir. Uca Allah burada insanın ölüm anındakı acizliyini göz önünə qoyur. Can boğaza — yəni həlqumə — gəlib çatdıqda, artıq heç bir həkim, heç bir güc, heç bir vasitə onu geri qaytara bilmir. Allah buyurur: əgər siz haqlısanızsa, əgər dirilmə, hesab və cəza olmayacağını iddia edirsinizsə, elə isə o çıxan canı bədənə qaytarın görək! Amma heç vaxt qaytara bilməzsiniz.

Bu, insanın nə qədər zəif və aciz olduğunu göstərən çox təsirli bir sualdır. İnsan özünü güclü hesab edir, elm və texnologiya ilə çox şeyə nail olduğunu düşünür. Lakin ölüm qapıya gəlib çatanda bütün gücü, bütün imkanları heç bir işə yaramır. Bir nəfərin canını belə geri qaytara bilmir. Bu isə açıq-aşkar sübutdur ki, hər şeyin sahibi yalnız Allahdır və O, ölüləri də yenidən dirildəcəkdir.

Bu ayə həm də qəlbləri yumşaldan bir xəbərdarlıqdır: ey insan, ölümü yadından çıxarma! Çünki o an gələcək və sən heç nə edə bilməyəcəksən. Əgər Allahın qüdrətini və axirəti inkar edirsinizsə, bəs o canı geri qaytara bilərsinizmi? Əlbəttə, yox. Elə isə gəlin bu həqiqəti qəbul edək, Allaha təslim olaq və Onun buyurduğu yolla gedək. Bu yol Qurandır — insanı həm dünyada, həm axirətdə xoşbəxtliyə aparan yeganə doğru yoldur.