Аль-Анам сүресі — Аят 23

1. Сөздердің мағынасы:

• فِتْنَتُهُمْ: олардың сыналуы, сұралуы, жауаптары. Бұл жерде «фитна» сөзі сынақ пен жауап беру мағынасында қолданылған.
• مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ: «Біз Аллаға серік қосқандардан болмадық» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят қиямет күніндегі қиын сәтті суреттейді. Сол күні адамдар Алланың алдында тұрып, өздерінің дүниеде жасаған істері үшін сұралады. Аллаға серік қосқандар мен басқа да күнәкарлар өздерінің қылмыстарын мойындауға мәжбүр болады. Бірақ бұл аятта айтылғандай, олардың сол сәттегі жауабы тек жалған ант қана болады: олар Алланың атымен ант ішіп, «Уа, Раббымыз! Біз дүниеде саған серік қосқандардан болмадық» дейді. Олар өздерінің серік қосқанын жасырып, өтірік айтады. Бұл олардың сол күнгі абдырап, қорқыныштан не айтарын білмей қалған халін көрсетеді. Шындығында, олардың тілдері жалған сөйлегенімен, дене мүшелері оларға қарсы куәлік береді. Сондықтан бұл өтірік оларға ешқандай пайда бермейді, керісінше олардың азабын одан әрі күшейтеді.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Алланың әділдігі: Қиямет күні әркім өз ісіне сай жауап береді, ешкім әділетсіздікке ұшырамайды.
• Өтіріктің пайдасыздығы: Сол күні өтірік айту, жасыру немесе сылтау айту ешқандай пайда бермейді. Тек шынайы тәубе мен иман ғана құтқарады.
• Дүниедегі сынақ: Бұл өмір — сынақ. Адам баласы Аллаға шынайы құлшылық етіп, серік қосудан сақтануы керек.
• Исламның анық жолы: Ислам — Алланы бір деп білу, Оған ешкімді теңестірмеу діні. Бұл аят мұсылмандарды таухидке (Алланың бірлігіне) шақырады және серік қосудың қаншалықты ауыр күнә екенін ескертеді.
• Құранның шынайылығы: Құран қиямет күнінің халін нақты суреттеп, адамды ойландырады. Бұл оның Алладан келген шынайы кітап екенінің дәлелі.