سوره حاقه — آیه 8

معانی کلمات:

• «باقیة»: به معنای باقی‌مانده، نفس زنده یا اثری از بقا و دوام.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان هلاکت قوم عاد و ثمود، در این آیه می‌فرماید: «آیا هیچ باقی‌مانده‌ای از آنان می‌بینی؟» یعنی پس از آنکه عذاب الهی بر آنان نازل شد، هیچ‌کس از ایشان زنده نماند و اثری از بقای آنان دیده نشد. این جمله به صورت استفهام تقریری است تا شنونده را به تفکر وادارد که چگونه این اقوام قدرتمند با آن همه نیرو و امکانات، به کلی نابود شدند و هیچ اثری از آنان باقی نماند. عذاب آنان چنان سخت و فراگیر بود که نه تنها افرادشان هلاک شدند، بلکه نسل و یادشان نیز از میان رفت.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه نشان می‌دهد که قدرت و عظمت انسان در برابر اراده الهی هیچ‌است و هیچ‌کس نمی‌تواند از قهر خداوند در امان باشد.
• عبرت‌گیری از سرنوشت اقوام پیشین، انسان را به تواضع و فروتنی در برابر خداوند دعوت می‌کند و او را از غرور و تکبر بازمی‌دارد.
• این آیه یادآور می‌شود که سنت الهی در هلاکت ظالمان و تکذیب‌کنندگان حق، تغییرناپذیر است و هیچ‌کس نمی‌تواند از آن جلوگیری کند.
• توجه به نابودی کامل اقوام گذشته، انسان را به شکرگزاری از نعمت امنیت و آرامش واداشته و او را به اطاعت از فرمان‌های الهی ترغیب می‌کند.