Haqqa surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma’nolari:

• Baqiya: Qolgan, omon qolgan narsa yoki kishi.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda avvalgi ummatlardan bo‘lgan Samud va Od qavmlarining halokati haqida xabar bermoqda. Samud qavmi o‘ta dahshatli, har chegaradan oshib ketgan qattiq qichqiriq (sayha) bilan halok qilindi. Od qavmi esa juda sovuq va qattiq esadigan shamol orqali halok etildi. Bu shamol Alloh tomonidan ularga yetti kecha-yu sakkiz kun davomida uzluksiz, bir zum ham to‘xtamay, tinim bilmay esdi. O‘sha kunlarda Od qavmining ahvoli shunday ediki, ular ichi bo‘shab chirigan xurmo daraxtlarining poyalariga o‘xshab qolgan edilar — jasadlari yerga yotib, halok bo‘lgan holda ko‘rinar edi.

So‘ngra Alloh taolo Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga va barcha musulmonlarga qaratib: “Endi sen bu qavmlardan birorta ham omon qolgan, tirik qolgan kishini ko‘rishing mumkinmi?” — deb so‘ramoqda. Ya’ni, ularning hech biri qolmagan, barchasi butunlay yo‘q qilingan. Bu savol ularning butunlay qirib tashlanganini ta’kidlash uchun keltirilgan bo‘lib, javob esa “yo‘q, hech kim qolmagan” ekanligi o‘z-o‘zidan ayon bo‘ladi.

Foydalar:

1. Allohning azobi haqdir va u kelganda hech kim undan qochib qutula olmaydi. Bu mo‘min uchun o‘rnak bo‘lib, gunohlardan saqlanishga undaydi.
2. Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini yolg‘onga chiqargan qavmlarni qanday halok qilganini eslatish orqali bizlarga ibrat beradi — har bir inson o‘z amallariga qarab jazolanadi.
3. Bu oyat Allohning qudrati va g‘olibligini ko‘rsatadi. U xohlagan narsasini hech qanday to‘siqsiz amalga oshiradi. Bandaga esa faqat Unga tavakkal qilish va itoat etish munosibdir.
4. Qur’on oyatlarini o‘qib, ulardagi ibratlarni anglagan kishi dunyo hayotining o‘tkinchiligini va oxiratning abadiyligini his qiladi, shu sababli u solih amallarga shoshiladi.
5. Bu oyatda mo‘minlarga tasalli ham bor — zulm qiluvchi kofirlar qanchalik kuchli bo‘lmasin, Alloh ularni halok qilishga qodirdir. Shu bois mo‘min faqat Allohdan qo‘rqadi va Ungagina suyanadi.