سوره اعراف — آيت 106

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• آيَةٍ: نشاني، معجزو، دليل.
• الصَّادِقِينَ: سچن مان، يعني پنهنجي دعويٰ ۾ سچو.

2) آيت جي تفسير:

فرعون، حضرت موسيٰ عليه السلام کي جواب ڏيندي چيو ته: جيڪڏهن تون پنهنجي نبوت جي دعويٰ جي سچائي لاءِ ڪو معجزو يا نشاني کڻي آيو آهين، ته پوءِ اها نشاني آڻي ڏيکار، ته جيئن تنهنجي دعويٰ جي سچائي ظاهر ٿئي. يعني فرعون اهو چئي رهيو هو ته تون جيڪڏهن پنهنجي ان دعويٰ ۾ سچو آهين ته پوءِ عملي طور تي ڪو معجزو پيش ڪر، رڳو ڳالهين سان ڪجهه ثابت نه ٿيندو. فرعون جي ان مطالبې ۾ هڪ طرف حضرت موسيٰ عليه السلام جي دعويٰ جي آزمائش هئي، ته ٻئي طرف ان ۾ فرعون جي هٺ ۽ انڪار به لڪل هو، ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي دل ۾ ڄاڻي ٿي چڪو هو ته موسيٰ عليه السلام سچو آهي، پر هو پوءِ به اٽڪل ۽ ضد تي بيٺل هو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• سچائي جي آزمائش جائز آهي: جڏهن ڪو دعويٰ ڪري ته ان کان دليل طلب ڪرڻ ۾ ڪا حرج ناهي، پر اهو طلب انصاف ۽ حق جي تلاش جي نيت سان هجڻ گهرجي، نه ته ضد ۽ هٺ جي طور تي.
• معجزو الله جي قدرت جو مظاهرو آهي: انبياء عليهم السلام جا معجزا انساني طاقت کان مٿانهين هوندا آهن، جيڪي الله تعاليٰ جي خاص قدرت سان ظاهر ٿيندا آهن.
• هٺ ۽ ضد انسان کي حق کان پري ڪري ٿي: فرعون حق ڄاڻڻ کان پوءِ به ان کي مڃڻ لاءِ تيار نه هو، اهڙي هٺ ۽ ضد انسان کي تباهيءَ ڏانهن وٺي وڃي ٿي.
• اسلام ۾ دليل ۽ حجت جي اهميت: اسلام هميشه دليل ۽ حجت تي زور ڏئي ٿو، اهو ئي سبب آهي جو قرآن مجيد ۾ بار بار تدبر ۽ تفڪر جي دعوت ڏني وئي آهي.
• صبر ۽ استقامت جي تعليم: حضرت موسيٰ عليه السلام فرعون جي اهڙين ڳالهين تي به صبر ۽ استقامت جو مظاهرو ڪيو، جنهن مان اسان کي سکڻ گهرجي ته حق جي راهه ۾ ايندڙ مشڪلاتن تي صبر ڪرڻ گهرجي.