سوره اعراف — آيت 120

1) لفظن جي معنيٰ:

• وَأُلْقِيَ: ۽ اڇلايا ويا، يعني اوچتو ڪري ڪري پيا.
• السَّحَرَةُ: جادوگر، اهي ماڻهو جيڪي جادو ڪرڻ جو هنر ڄاڻندا هئا.
• سَاجِدِينَ: سجدو ڪندڙ، يعني الله جي اڳيان جهڪي پوندا.

2) تفسير:

جڏهن حضرت موسيٰ عليه السلام جي معجزي جادوگرن جي سڀني جادو تي غالب ٿي ويو ۽ جادوگرن پنهنجي اکين سان الله جي عظيم قدرت جو اهو بي مثال مظاهرو ڏٺو، ته انهن جي دلين ۾ ايمان جي روشني چمڪي وئي. انهن کي پنهنجي هنر جي حقيقت به چڱيءَ ريت معلوم هئي ته هيءَ حضرت موسيٰ جو ڪم جادو نه آهي، بلڪه اهو الله جو سچو معجزو آهي. ان ڪري اهي بي اختيار ٿي ڪري پيا ۽ الله رب العالمين جي اڳيان سجدو ڪرڻ لڳا. اهو سجدو نه ڪنهن دٻاءَ هيٺ هو ۽ نه ڪنهن لالچ سبب، بلڪه اهو سچي ايمان ۽ يقين جو اظهار هو، جو انهن جي دلين ۾ حق جي روشني ڏسڻ سان پيدا ٿي ويو. اهي سڀئي هڪ ئي وقت ۾ الله جي عظمت ۽ وحدانيت جو اعتراف ڪندي سجدي ۾ ڪري پيا.

3) فائدا ۽ سبق:

• حق جي تسليم ۽ انڪار نه ڪرڻ: جڏهن انسان کي حق ۽ سچي دليل جي سڃاڻپ ٿئي، ته ان کي فخر ۽ ضد کي ڇڏي حق قبول ڪرڻ گهرجي، جيئن جادوگرن پنهنجي سڄي حيثيت ۽ عزت کي ڇڏي حق کي قبول ڪيو.
• الله جي قدرت جي سڃاڻپ: الله جي قدرت ۽ معجزن کي ڏسي دل ۾ ايمان ۽ عاجزي پيدا ٿيڻ گهرجي، نه ته انڪار ۽ ضد.
• سجدو ۽ عاجزي: سجدو بندي جي الله سان محبت، عاجزي ۽ فرمانبرداري جو سڀ کان وڏو اظهار آهي. جڏهن دل ۾ ايمان جي روشني اچي ٿي، ته انسان پاڻمرادو الله جي اڳيان جهڪي پوي ٿو.
• توبه ۽ رجوع: جادوگر اڳ ۾ گمراهه هئا، پر جڏهن حق کين مليو ته انهن توبه ڪئي ۽ الله جي اڳيان سجدو ڪيو. اهو سبق آهي ته انسان کي هميشه حق ڏانهن رجوع ڪرڻ گهرجي، ڀلي دير سان ئي سهي.
• ايمان جي طاقت: سچو ايمان دل ۾ اچڻ سان انسان جي زندگي بدلجي وڃي ٿي. جادوگرن جو ايمان انهن کي دنياوي لالچ ۽ خوف کان مٿانهون ڪري ڇڏيو.
• اسلام جي سونهن: اسلام اهو دين آهي جيڪو حق ۽ سچ کي مڃڻ ۽ الله جي اڳيان عاجزي اختيار ڪرڻ جو درس ڏئي ٿو. اهو ئي دين آهي جنهن ۾ انسان پنهنجي خالق سان سڌو ۽ سچو تعلق جوڙي ٿو.